Miniony weekend w Lublinie miał uzmysłowić lokalne i globalne znaczenie Lubelskiego Lipca ’80. Bo „Sierpień ‘80 zaczął się 30 lat temu w Lublinie” – przypominał marszałek Krzysztof Grabczuk, zachęcając wszystkich do udziału w obchodach ku pamięci tej ważnej rocznicy.

30. rocznica robotniczych protestów otwierających Polakom drogę do wolności obfitowała w okolicznościowe spotkania, konferencje, festyny, ale główną atrakcją był koncert zespołu Europe.
 
Sobota, 24 lipca
– Po Unii Lubelskiej to największy nasz wkład w historię Polski i Europy, wydarzenie godne pokazywania całemu światu – mówił wicemarszałek Jacek Sobczak w sobotnie południe, otwierając na placu Litewskim ekspozycję „Zaczęło się w Lipcu”. – Wraz z IPN prezentujemy wystawę, której finał będzie mieć miejsce w Brukseli, w Domu Polski Wschodniej, promując lubelskie wydarzenia – uzupełnił Piotr Franaszek, szef pionu promocji urzędu marszałkowskiego. 44 plansze z perspektywy NSZZ Solidarność oddają atmosferę tamtych dni. Podobnie, jak historyczny „mural” nawiązujący do Lipca 80’, odsłonięty tego dnia na ul. Mełgiewskiej – nieprzypadkowo w pobliżu byłej FSC, miejsca największych strajków. Kilkudziesięciometrową ścianę wysoką na ok. 7 m przez 2 tygodnie pokrywał rysunkami Kamil Kuzko, doktorant Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Czy w dziedzinie graffiti? – Nie jest to moją specjalnością, ale teoria sztuki bardzo przydała się podczas żmudnej pracy nad tym obrazem, który ma trafiać do młodych ludzi. Może inni grafficiarze oszczędzą mój trud – ufa artysta. Główny motyw to ludzie stojący w kolejkach w realiach PRL. W tle hasła z lipca 1980. Autor przygotowując projekt, studiował zdjęcia z tamtego okresu, stąd biało-szara stylistyka dzieła. Tego dnia wieczorem na szczelnie wypełnionym placu Zamkowym zagrała szwedzka grupa Europe, która w 1980 roku rozpoczynała swoją wielką karierę. Jej fanów nie wystraszyła nawet ulewa, która przeszła kilka godzin przed koncertem. Muzycy zagrali swoje najbardziej popularne utwory, w tym „The Final Countdown”, odegrany na sam koniec występu. Możliwe, że fragmenty koncertu z lubelskiego placu Zamkowego trafią na bloga internetowego zespołu. – Nagrywamy filmy w garderobach i podczas koncertów. Zbieramy je i czasami umieszczamy na blogu naszej trasy koncertowej – mówił na konferencji przed występem Joey Tempest, lider grupy. Wokalista dodał też, że zespół został poinformowany o wydarzeniach, jakie rozegrały się 30 lat temu w Lublinie, więc trochę o nich wie. Uczestnikom koncertu o wydarzeniach z lipca 1980 r. przypominały wyświetlane na telebimach czarno-białe fotografie. Podczas koncertu Caritas prowadziło zbiórkę na rzecz powodzian. Pieniądze zostaną przeznaczone na zakup wyprawek szkolnych dla dzieci pochodzących z zalanych terenów.
 
Niedziela, 25 lipca
– Z perspektywy lat dziękujmy Bogu za ten sygnał, który wyszedł z Lublina, by odmienić oblicze „tej ziemi”. Jestem z was dumny i życzę wszystkim, by tak cenili wartości krzyża i symboli narodowych jak wy. – rzekł abp Józef Życiński do związkowców, przewodząc w archikatedrze uroczystej mszy św. Ci gromadnie przemaszerowali ulicami miasta na Drogę Męczenników Majdanka pod dawne LZNS – symbol oporu robotników. Tu odsłonięto Pomnik Wdzięczności upamiętniający Lubelski Lipiec ’80. Nowy, wykonany z brązu (autorstwa Tomasza Bielaka, ufundowany przez NSZZ Solidarność regionu za 700 tys. zł), zastąpił dotychczasowy, drewniany. W uroczystościach, obok lokalnych władz, uczestniczył Janusz Śniadek, przewodniczący NSZZ Solidarność. – Lubelskie wydarzenia miały charakter pokojowy i warto o tym pamiętać – podkreśla Marian Król, szef lokalnej Solidarności. W niedzielny wieczór obchody Lubelskiego Lipca zakończył koncert zespołu Lombard.

(mar, jg)