Niedawno na chełmską PWSZ, jak grom z jasnego nieba, spadła informacja, że w bliskim sąsiedztwie planowanego przez uczelnię lotniska mogą powstać elektrownie wiatrowe. Gdyby do tego doszło, o lotnisku można zapomnieć. Niewiele osób wie również o tym, że wiatraki prądotwórcze mogą być bardzo szkodliwe dla ludzkiego zdrowia.

Budową siedemdziesięciu elektrowni wiatrowych w rejonie Chełma zainteresowane są trzy firmy. Wiatraki prądotwórcze miałyby stanąć w gminach Chełm, Kamień i Leśniowice. Jak nieoficjalnie się dowiedzieliśmy, jedna z nich, niemiecka spółka z przedstawicielstwem w Szczecinie, już podpisała wstępne umowy z rolnikami. Z jej inicjatywy ponad dwadzieścia wiatraków miałoby stanąć na tzw. Górze Sieleckiej, między Sielcem a Rożdżałowem. Za dzierżawę działek o powierzchni 20-30 arów firma proponuje ponoć po 10-15 tys. zł rocznie. Rolnicy chętnie na to przystają. Problem w tym, że planowane elektrownie wiatrowe kolidują z inwestycją chełmskiej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej. Wiatraki, które stanęłyby w rejonie Chełma (zostały wyeksploatowane i zdemontowane w Niemczech), mają 120-170 metrów wysokości i stanowią ogromne przeszkody lotnicze. Gdyby inwestycja doszła do skutku, stawia pod znakiem zapytania plany PWSZ, związane z rozwijaniem szkolenia lotniczego. Zgodnie z przepisami w promieniu 5 km od lotniska nie można stawiać konstrukcji, których wysokość przekracza 50 metrów. To tzw. pierwsza strefa ograniczenia. W drugiej strefie, w promieniu od 5 do 10 km od lotniska, nie można stawiać obiektów wyższych niż 100 metrów.
 
Miliony mogą pójść w błoto
- Wydaliśmy już 2,5 mln zł na lądowisko i planowane Centrum Studiów Lotniczych - mówi Arkadiusz Tofil, prorektor PWSZ w Chełmie. - Nie możemy dopuścić, aby te pieniądze i cała nasza czteroletnia praca zostały zaprzepaszczone. Poza tym, trzeba zastanowić się, co jest ważniejsze - postawienie kilkudziesięciu wiatraków, na których zyska wąska grupa ludzi, czy możliwości rozwoju, jakie całemu regionowi przyniesie planowane przez nas lotnisko.
Jeżeli wiatraki powstaną w promieniu 10 km od lądowiska, Urząd Lotnictwa Cywilnego nie wyda zgody na przekształcenie go w lotnisko. A właśnie lotnisko z prawdziwego zdarzenia, z kilometrowym odcinkiem betonowego pasa startowego, jest aspiracją chełmskiej uczelni. PWSZ przyspieszyło prace nad dokumentacją techniczną lotniska, aby przekazać stosowne dokumenty do Urzędu Lotnictwa Cywilnego. W momencie przejęcia sprawy przez urząd, będzie on właściwym organem do wydawania zgody na korzystanie z przestrzeni powietrznej przez samoloty i wysokie budowle.
 
Zablokować wiatraki
Niebawem uczelnia wystąpi do wójtów z prośbą o wprowadzenie zmian w planach zagospodarowania przestrzennego w gminach Chełm, Leśniowice i Kamień, aby uniemożliwić budowę w pobliżu Depułtycz Królewskich budowli o wysokości powyżej 50 m. Lucjan Piotrowski, zastępca wójta gminy Chełm, przyznaje, że budowa lotniska jest inwestycją pierwszorzędną i jest ważniejsza oraz korzystniejsza dla gminy. - Strefy ograniczeń wokół lotniska wykluczają stawianie tam tak ogromnych budowli, jakimi są elektrownie wiatrowe - mówi Lucjan Piotrowski. - Rzeczywiście, kiedy konstruowano plany zagospodarowania przestrzennego, nikt nie brał tego pod uwagę. Teraz nadszedł czas, aby to uwzględnić.
 
Szkodliwe dla zdrowia
Adam Rychliczek, wicestarosta powiatu chełmskiego, jest przeciwny stawianiu u nas wiatraków prądotwórczych. Przyznaje, że w ubiegłym roku powiat wydał jedno pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowej. Turbina o mocy 850 kW będzie miała 75 m wysokości i nie będzie stanowiła przeszkody lotniczej. Rychliczek twierdzi jednak, że elektrownie wiatrowe nie są obojętne dla ludzkiego zdrowia.
- Firmy chcą przywieźć do nas używane wiatraki prądotwórcze z Niemiec, które stamtąd, nie bez powodu zresztą, są wycofywane - mówi Adam Rychliczek. - Okazuje się, że turbiny wiatrowe wytwarzają bardzo szkodliwe dla ludzi fale o niskiej częstotliwości.
 
Wiatraki z odzysku trafiają do Polski
W Polsce obowiązują przepisy, które zezwalają na stawianie wiatraków prądotwórczych w promieniu pół kilometra od zabudowań. Tymczasem w krajach Europy Zachodniej odległości te są zwiększane do kilku kilometrów. W Stanach Zjednoczonych nie można stawiać wiatraków bliżej niż 12 km od zabudowań. Rzeczywiście, w wielu publikacjach eksperci od zanieczyszczeń elektromagnetycznych ostrzegają przed szkodliwym wpływem przemysłowych turbin wiatrowych na ludzi i zwierzęta. Problemem są dźwięki niskiej częstotliwości, tzw. infradźwięki, które powstają w związku z pracą turbin wiatrowych. Ludzkie ciało reaguje na dźwięki, które nie są słyszalne (poniżej 20 Hz). Dźwięki te mogą przenosić się na dalekie dystanse, powodując liczne problemy zdrowotne. Dlatego odległość od zabudowań powinna być mierzona w kilometrach. U naszych zachodnich sąsiadów wymienia się starsze wiatraki na młodsze, lepsze, bardziej ciche. Te z odzysku kupują m. in. Polacy. Zarabiają pośrednicy i firmy, które dostają jeszcze gigantyczne unijne dotacje za inwestycje w odnawialną energię. W wielu polskich miastach, plany budowy elektrowni wiatrowych zostały przez miejscową ludność oprotestowane.
Nasza redakcja wysłała szereg pytań, także tych dotyczących potencjalnych szkodliwości elektrowni wiatrowych, do przedstawicielstwa spółki - zarówno w Szczecinie, jak i do jej centrali w Monachium. Kiedy zamykaliśmy ten numer „Nowego Tygodnia”, nie doczekaliśmy się na nie żadnych odpowiedzi.

(mo)