Zjazd lublinerów

Przez wieki polscy Żydzi współtworzyli historię i kulturę Lublina, wpływając na jego tożsamość. W dniach 3-7 lipca br. Ośrodek Brama Grodzka-Teatr NN organizuje Zjazd Lublinerów – dawnych obywateli naszego miasta, w którym przez wieki kwitła kultura żydowska.


700 rocznica lokacji grodu stanowi okazję do przypomnienia o wspólnym dziedzictwie i spotkać się po latach z tymi, którym udało się przeżyć koszmar holokaustu. W momencie wybuchu II wojny światowej Żydzi stanowili trzecią część mieszkańców Lublina.
A żyli tutaj od niepamiętnych czasów. Pierwsze zachowane wzmianki o osadnictwie żydowskim w mieście sięgają lat 30. XIV wieku, a więc niemal czasu nadania Lublinowi praw miejskich, których rocznicę świętujemy. To w Lublinie obradował w od XVI do XVIII Waad Arba Aracot, czyli Sejm Czterech Ziem – najwyższy organ autonomii żydowskiej w Rzeczypospolitej. Tu istniały wspaniałe synagogi, liczne domy nauki, funkcjonowały hebrajskie drukarnie. W okresie swojej świetności miasto było nierzadko określane „Jerozolimą Królestwa Polskiego”, także „żydowskim Oxfordem” z uwagi na wysoki poziom nauczania w tutejszej jesziwie. Imponujący był też poziom edytorski miejscowych drukarni, wydających święte księgi po hebrajsku.

Bogaty program artystyczny

…wypełni wieczory Zjazdu Lublinerów, na które złożą się przedstawienia teatralne, prezentacje filmów i koncerty. Klub Zjazdu Lublinerów, otwarty każdego dnia, znajdzie się w Restauracji Artystycznej Hades-Szeroka w Bramie Grodzkiej. W jego programie zobaczymy minispektakle bazujące na opowiadaniach noblisty Issaka Bashevisa Singera oraz na fragmentach opowieści Żydów zebranych przez ostatnie 15 lat przez Brama Grodzka-Teatr NN. Wśród filmów będzie m.in. dokument dotyczący znalezienia kolekcji ponad 2000 szklanych negatywów J. Zylberberga oraz film o działalności słynnego polskiego emisariusza – Jana Karskiego. Zaplanowano także różnorodne koncerty: od muzyki klasycznej, poprzez folk i polsko-żydowskie melodie z początków XX wieku, aż po ogólnie znane i lubiane standardy jazzowe – zachęca Grzegorz Jędrek, szef promocji w Ośrodku Brama Grodzka-Teatr NN.
M.in. we wtorek, 3 lipca o godz. 21 odbędzie się Misterium Bramy Grodzkiej, główny punkt programu Zjazdu. 4 lipca o godz. 20 obejrzymy film „Album rodzinny” – życie i poezja Franciszki Arsztajnowej, a 5 lipca o 20 film „Widzący z Lublina”. Szczegóły dotyczące poszczególnych dni i wydarzeń na stronie: www.teatrnn.pl/lubliners/.

Yaakov „Yanky” Lemmer

– jeden z najlepszych kantorów na świecie, zaśpiewa 3 lipca na rozpoczęcie Zjazdu w Lublinie w Centrum Spotkania Kultur. Bilety w cenie 30 zł (balkony) do 80 zł są do nabycia w kasie CSK oraz przez stronę internetową www.eventim.pl.
Soliście będą towarzyszyć filharmonicy lubelscy pod batutą izraelskiego dyrygenta Elli Jaffe. W programie znajdą się utwory wokalne oraz instrumentalne, m.in. kompozycje M. Brucha, E. Jaffe i G. Mahlera. Koncert upamiętnia także 75. rocznicę eksterminacji społeczności żydowskiej w Lublinie oraz 700-lecie nadania Lublinowi praw miejskich. Wydarzenie odbywa się z inicjatywy Organizacji Żydów Lubelskich w Izraelu.
– Jednym z celów koncertu jest podkreślenie, że społeczność żydowska interesuje się nie tylko holokaustem, ale także bogatym dziedzictwem kulturowym tutejszych Żydów. To dziedzictwo jest także polskie, stworzone w Polsce, przez obywateli tego kraju i powinno stanowić czynnik jednoczący Polaków i Żydów. Międzynarodowy zespół muzyków w bezpośredni sposób nawiązuje do pochodzenia uczestników Zjazdu Lublinerów – rekomenduje wydarzenie Joseph Dakar, prezes Organizacji Żydów Lubelskich w Izraelu i pomysłodawca koncertu.
Przypomnijmy, że w dniach 21-22 czerwca Miasto Lublin, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej i Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II wspólnie zorganizowali otwartą konferencję naukową „Żydzi w historii i kulturze Lublina – przeszłość, pamięć i teraźniejszość”. Wydarzenie wpisało się w cykl pozostałych konferencji w ramach obchodów Wielkiego Jubileuszu miasta. Marek Rybołowicz