Akt normatywny- co powinieneś o nim wiedzieć?

Akt normatywny jest swoistym dokumentem, który jest wydawany przez parlament jako ustawa. Zwykle budzi on sprzeczne uczucia jednak każdy ,w mniejszym lub większym stopniu, powinien dowiedzieć się: czym jest akt normatywny i co z czego się on składa?

Czym dokładnie jest akt normatywny?

Zacznijmy od tego, że praktycznie wszelkie definicje odnośnie tego czym jest akt normatywny, zostały skonstruowane w języku czysto eksperckim i nie zawsze są one do końca zrozumiałe. Postarajmy się zatem przedstawić pojęcie aktu normatywnego w możliwie jak najprostszy sposób. Warto więc zacząć od tego, że jest to dokument tekstowy, który określa zarówno normy jak i zasady postępowania w danej sytuacji. Co to oznacza w praktyce? Otóż konkretnie i stanowczo wskazuje on na to, jak dana osoba, czy także grupy osób powinny się zachować, a także jakie wynikają ich prawa i obowiązki, w momencie kiedy znajdą się w danej sytuacji. Akt normatywny zawsze musi zostać ustalony przez organ państwa, który posiada pełnię władzy ustawodawczej- jak łatwo można się domyślić, w naszym kraju jest to zarówno Sejm jak i Senat, czyli polski parlament. Każdy akt normatywny musi również zostać napisany i sformułowany językiem właściwym dla prawa- oznacza to, że akt normatywny występuje jako konkretny zestaw przepisów, które powinny być zawarte w tekście. Jako przykłady aktów normatywnych można wyróżnić np.:

  • Konstytucję
  • ustawy
  • rozporządzenia
  • umowy międzynarodowe- ratyfikowane
  • akty prawa miejscowego- czyli np. uchwały wydawane przez Radę Miasta.

Warto również wspomnieć o tym, że za utworzenie aktu normatywnego mogą odpowiadać także obywatele, którzy w demokratycznym państwie również mają inicjatywę ustawodawczą. Wystarczy, że zbiorą oni 100 tysięcy podpisów- muszą być one zebrane od osób pełnoletnich, a następnie mogą oni zgłosić projekt swojej uchwały do właściwej izby, którą w naszym kraju jest Sejm. Wówczas ma on określony czas na to, by pracować nad ustawą, co określają specjalne procedury. Koniecznie należy wiedzieć, że prawo wyjścia z inicjatywą ustawodawczą mają także:

  • Parlament
  • Prezydent Rzeczpospolitej Polski
  • Rada Ministrów

Niemniej jednak, procedura zmiany samej Konstytucji nie przewiduje dopuszczenia do zgłoszenia inicjatywy obywatelskiej. Warto także wspomnieć, że akt normatywny musi składać się z szeregu norm, w związku z tym powstały dwa sposoby na jego zbudowanie. Pierwszy z nich jest koncepcją trójelementową, zaś drugi z nich to koncepcja sprzężonych norm. Co musi zwierać w sobie każda norma? Otóż najczęściej jest to opis i odpowiedzi na konkretne pytania: kto?, kiedy?, jak? w jakich okolicznościach? w jaki sposób powinien się zachować?. Dodatkowo norma jest również opatrzona ewentualnymi konsekwencjami, które grożą za niedostosowanie się do danej normy. Koncepcja trójelementowa, budowy aktu normatywnego zawiera w sobie również:

  • hipotezę- czyli odpowiedzi na wyżej wymienione pytania
  • dyspozycję- czyli co i w jaki sposób można zrobić w przypadku zaistnienia sytuacji z hipotezy
  • sankcję- czyli co i komu grozi za niezastosowanie się do danej normy

Akt normatywny- co składa się na ten dokument?

Wbrew pozorom, każdy akt normatywny ma taką samą i dość prostą budowę. W jego skład wchodzą różnorodne artykułu, paragrafy, ustępy i punkty, a także zdań, które zawierają przepisy prawny. W składzie jego budowy możemy z kolei wyróżnić następujące elementy:

  • tytuł- jedna z ważniejszych części otwierających akt normatywny
  • przepisy merytoryczne, a także przepisy nowelizujące
  • przepisy dotyczące dostosowania nowo wprowadzonych przepisów, a także przepisy przejściowe obowiązujące do czasu wprowadzenia nowych
  • przepisy końcowe- ostatnia część aktu normatywnego

Warto pamiętać o tym, że każdy akt normatywny rozpoczyna się określeniem jego rodzaju, a następnie umieszczona jest data i przedmiot. Dzięki obecności tytułu można jasno wywnioskować czego będzie dany akt normatywny dotyczył, a także jakie odpowiedzi możemy w nim znaleźć. Dodatkowo powinny być wskazane odniesienia do konkretnych dziedzin.

Artykuł zewnętrzny

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here