Tysiące kamer i czujników na granicy

Zakończenie największych w historii inwestycji infrastrukturalnych na wschodniej granicy Polski było głównym tematem konferencji zorganizowanej przez Nadbużański Oddział Straży Granicznej. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele najwyższych władz Straży Granicznej, Komisji Europejskiej, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Frontexu oraz wielu instytucji współtworzących system ochrony granic.

Bariera elektroniczna, która od teraz obejmuje całą długość granicy z Białorusią – ponad 400 km – to nie tylko symbol technologicznej przewagi, ale przede wszystkim realne narzędzie walki z presją migracyjną i próbami destabilizacji Polski i wschodniej flanki Unii Europejskiej. I właśnie przedstawienie tej inwestycji – od pomysłu do realizacji – było tematem konferencji, która odbyła się we wtorek (16 września) w Hotelu Drob w Urszulinie. – To nie tylko finał ogromnych inwestycji, ale i symbol wspólnego wysiłku, determinacji i odpowiedzialności – mówiła gen. bryg. SG Wioleta Gorzkowska, zastępca komendanta głównego Straży Granicznej, otwierając konferencję.

– Bez zaangażowania naszych partnerów instytucjonalnych i wsparcia Unii Europejskiej ten projekt nie mógłby się udać.

W spotkaniu, oprócz przedstawicieli Straży Granicznej uczestniczyli m.in. dyrektorzy departamentów MSWiA, przedstawiciele Komisji Europejskiej w Polsce, komendanci oddziałów SG oraz delegacja Frontexu – Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Jednym z kluczowych tematów konferencji była szczegółowa prezentacja poszczególnych etapów budowy i modernizacji bariery elektronicznej na granicy z Białorusią.

W województwie podlaskim, na odcinku rzek Świsłocz i Istoczanka, powstało nowoczesne zabezpieczenie obejmujące około 47 kilometrów granicy. Zamontowano tam około 500 słupów kamerowych oraz ponad 1300 kamer dzienno-nocnych i termowizyjnych. Inwestycja ta umożliwiła pełną kontrolę nad trudnodostępnymi, rzecznymi odcinkami granicy i została wsparta rozbudową Centrum Nadzoru w Komendzie Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej w Białymstoku. Dodatkowo utworzono trzy nowe stanowiska końcowe w placówkach terenowych SG, zapewniając funkcjonariuszom stały dostęp do danych w czasie rzeczywistym.

Łączny koszt realizacji tej części projektu przekroczył 85 milionów złotych. W ramach modernizacji istniejącej już zapory technicznej na Podlasiu, na długości 206 kilometrów zainstalowano drugą linię kamer, tym razem skierowaną na zewnętrzną stronę ogrodzenia. Dodatkowo zamontowano energooszczędne lampy LED oświetlające drogę techniczną oraz specjalne punkty kamerowe zabezpieczające przepusty wodne. Szczególną innowacją była implementacja mechanizmu opartego na sztucznej inteligencji, który umożliwia automatyczną klasyfikację alarmów odbieranych z systemu światłowodowych kabli detekcyjnych. To rozwiązanie pozwala na znaczne przyspieszenie reakcji służb w sytuacjach zagrożenia. Koszt tej modernizacji wyniósł ponad 125 milionów złotych.

Największa część infrastruktury powstała jednak w województwie lubelskim, wzdłuż rzeki Bug, gdzie bariera elektroniczna rozciąga się na długości około 172 kilometrów (cały ten odcinek znajduje się pod nadzorem Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej). Zainstalowano tu około 1900 słupów kamerowych, a także imponującą liczbę blisko 5000 kamer – zarówno dzienno-nocnych, jak i termowizyjnych. System uzupełniają specjalistyczne czujniki zdolne do wykrywania różnorodnych cech fizycznych obiektów, co pozwala na szybsze identyfikowanie prób nielegalnego przekroczenia granicy.

Do funkcjonowania tej infrastruktury konieczne było również położenie około 200 kilometrów kabli zasilających i transmisyjnych oraz rozmieszczenie dziewięciu kontenerów teletechnicznych. Wszystkie dane trafiają do nowoczesnego Centrum Nadzoru zlokalizowanego w Komendzie NOSG w Chełmie. Koszt tej części projektu wyniósł niemal 280 milionów złotych.

Wszystkie te inwestycje zostały współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej, realizowanego w ramach Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami na lata 2021-2027. (bm)