Wincencin – Ciekawostki lokalne (66)

W prywatnych rękach
„Wincencin wymieniony na mapie Galicji Wschodniej z lat 1801-1804 (…) Datowany na 1827 rok (…) Według wykazu Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Policji Królestwa Polskiego z 1827 r., Wincencin należał do województwa podlaskiego, obwodu radzyńskiego, powiatu włodawskiego, parafii Andrzejów. Był miejscowością prywatną. Liczył 16 domów, w których mieszkało 87 osób (…) Składową częścią miejscowości była Łysocha”.
A. Wawryniuk, Monografia powiatu włodawskiego, Chełm 2010

Złote lata folwarku

Jak informuje ten sam autor: „Folwark w Łysosze istniał już w I połowie XIX w. Nowy folwark powstał po 1866 r. jako tzw. „Awulus”, czyli obszar niezwiązany przestrzennie z samym Andrzejowem. Powstanie nowego folwarku w Łysosze związane było z rodziną Karpińskich, a ściśle z Aleksandrem Karpińskim, który kupił ten majątek po licznych zmianach właścicieli w 1866 r. Dzięki Karpińskiemu zadłużone dobra i zaniedbane gospodarstwo powoli zaczęło przynosić zyski, co pozwoliło na budowę nowych obiektów i modernizację gospodarstwa”.

Polacy i Rusini

„Według spisu z 30 września 1921 r. Łasocha folwark leżał w gminie Wola Wereszczyńska. Posiadał 2 domy, w których mieszkały 42 osoby, w tym 17 mężczyzn oraz 25 kobiet, w tym 26 rzymskokatolików i 16 prawosławnych. 26 osób deklarowało narodowość polską, a 16 rusińską. Wincencin wieś posiadała 10 domów i 21 innych budynków z przeznaczeniem na zamieszkanie. Liczyła 178 osób, w tym 94 mężczyzn oraz 84 kobiet, w tym 73 rzymskokatolików, 103 prawosławnych i 2 innych wyznań. 174 osoby deklarowały narodowość polską, a 4 rusińską”.
Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, tom IV województwo lubelskie, Warszawa 1924

Przedwojenna parcelacja, powojenna dewastacja

„Po 1938 roku następuje częściowa parcelacja ziem folwarku Łysocha. W tym też okresie sam folwark został wydzierżawiony przez Marię Karpińską rodzinie Jankowskich. Jak wynika z relacji mieszkańców Łysochy, zabudowania folwarczne widoczne na planie z 1896 r. przetrwały w dobrym stanie do 1945 roku, kiedy zostały rozebrane na polecenie lokalnych władz, a uzyskany materiał sprzedano okolicznym mieszkańcom”.
A. Wawryniuk, Monografia powiatu włodawskiego, Chełm 2010