Noc z soboty na niedzielę (z 12 na 13 września) była dla mieszkańców Chełma i regionu wyjątkowo stresująca. Na telefony przyszły alerty z Rządowego Centrum Bezpieczeństwa ostrzegające przed atakiem z powietrza i rozbrzmiały syreny alarmowe. Dla mieszkańców bloków przy ul. Szymanowskiego, oprócz zrozumiałych obaw związanych z alarmem, pojawił się dodatkowy problem. Jak mówią, syrena jest umieszczona tak blisko ich mieszkań, że jej dźwięk był trudny do wytrzymania.
– Kiedy zabrzmiały syreny, przeżyłam prawdziwy koszmar – opowiada jedna z mieszkanek bloku przy Szymanowskiego 2. – Zerwałam się z łóżka, byłam zdezorientowana. Osunęłam się na ścianę.
Kobieta dodaje, że cierpi na arytmię serca i zgodnie z zaleceniem lekarza powinna wybudzać się spokojnie. Jak mówi, syreny były dla niej ogromnym źródłem stresu, przede wszystkim ze względu na natężenie dźwięku.
– Kiedy syreny zaczęły wyć, po prostu nie dało się wytrzymać. Zatykałam uszy rękami, ale na niewiele się to zdało. Wszyscy bardzo się przestraszyli. Jak racjonalnie działać w takich warunkach? Do południa nie mogłam się uspokoić, tak kołatało mi serce. I nie chodzi o zagrożenie atakiem, ale właśnie o ten dźwięk – dodaje inna sąsiadka.
Mieszkańcy wskazują, że problemem jest lokalizacja syreny alarmowej. Ta została umieszczona na budynku Przedszkola Miejskiego nr 15, który stoi w bliskim sąsiedztwie bloków.
– Przedszkole stoi od naszego bloku w odległości może 10 metrów. Widzimy tę syrenę z okien. Budynek przedszkola jest jednopiętrowy i niemal z każdej strony otaczają go wyższe bloki. Uważamy, że takie usytuowanie może dodatkowo wpływać na natężenie dźwięku. Rozmawialiśmy z osobami, które montowały syrenę, i same stwierdziły, że lokalizacja nie jest najlepsza – mówią.
Ich zdaniem konieczna jest zmiana umiejscowienia syreny. Wskazują, że można byłoby zamontować ją na jednym z wyższych budynków, np. na dzwonnicy kościoła pw. Świętej Rodziny.
– Uważamy, że dźwięk stamtąd nadal byłby słyszany, ale nie narażałby nas na taki stres. Byliśmy w tej sprawie w Urzędzie Miasta, ale nic nie udało nam się wskórać. Zasłaniają się ustawami. Alarm może zostać też uruchomiony w ciągu dnia, kiedy w przedszkolu będą dzieci. Jaki to będzie dla nich stres, gdy nagle z tak dużym natężeniem zacznie wyć syrena? Zamierzamy rozmawiać z rodzicami na ten temat. Być może oni będą w stanie wymóc na mieście zmianę, skoro nasze zdanie się nie liczy – mówią.
Zapytaliśmy w chełmskim magistracie, czy istnieje możliwość zmiany lokalizacji syreny oraz czy przed jej zamontowaniem brano pod uwagę inne miejsca i z jakich powodów ostatecznie wybrano budynek przedszkola.
Jak przekazał nam Kacper Jasyk z Urzędu Miasta Chełm, przed rokiem, a dokładnie 30 września 2025 r., odbyło się spotkanie mieszkańców osiedla Słoneczne, podczas którego przedstawiciel Departamentu Bezpieczeństwa Mieszkańców i Zarządzania Kryzysowego (DZK) omówił zasady zachowania po usłyszeniu sygnału alarmu. Mieszkańcy osiedla wskazali wówczas, że sygnały alarmowe są na osiedlu słabo lub niesłyszalne i poprosili o zainstalowanie syreny alarmowej.
– Przedstawiciel DZK przedstawił plan zakupu pięciu nowych syren alarmowych. Jedna z nich miała zostać zainstalowana na osiedlu Słoneczne, na obiekcie będącym własnością miasta. Wskazał budynek Przedszkola Miejskiego nr 15. Do wskazanej propozycji mieszkańcy uczestniczący w spotkaniu podeszli z zadowoleniem. Finalnie w grudniu 2025 r. syrenę zainstalowano. W czasie pomiędzy grudniem 2025 r. a 13 września 2026 r. syreny alarmowe na terenie miasta, w tym syrena na budynku PM 15, były kilkukrotnie uruchamiane podczas ćwiczeń i treningów, a mieszkańcy osiedla nie zgłaszali uwag. Organ ochrony ludności nie ma możliwości prawnych instalowania systemu alarmowania na „nie swoich” obiektach, a takim z pewnością jest wskazana dzwonnica pobliskiego kościoła – informuje magistrat.
Jak dodaje UM, system alarmowy „minionej epoki”, posiadający niegdyś 20 syren, został zubożony o kilka sztuk w wyniku zmian właścicielskich obiektów, na których były zainstalowane, a następnie najzwyczajniej wyłączony. UM analizował potrzeby w zakresie słyszalności syren na terenie miasta również pod kątem posiadanej infrastruktury. Pięć zakupionych syren rozlokowano na obiektach, których właścicielem jest miasto, a rolą syreny alarmowej jest tak skuteczne przekazanie sygnału, aby natychmiast przyciągnął uwagę mieszkańców i przekazał informację o konieczności podjęcia określonych działań.
