29. tom „Rocznika Chełmskiego”

Ukazał się najnowszy 29. tom „Rocznika Chełmskiego” wydany w 2025 roku przez Stowarzyszenie Rocznik Chełmski, Chełmską Bibliotekę Publiczną, Muzeum Ziemi Chełmskiej oraz Państwową Akademię Nauk Stosowanych w Chełmie. Uroczystą promocję publikacji zaplanowano na 30 stycznia.

Najnowszy „Rocznik Chełmski” liczy 540 stron. Dostępny jest w siedzibie Chełmskiej Biblioteki Publicznej (ul. Partyzantów 40), Muzeum Ziemi Chełmskiej (ul. Lubelska 55) oraz Chełmskim Ośrodku Informacji Turystycznej (ul. Lubelska 63). W związku z wydaniem 29. tomu „Rocznika Chełmskiego” w sali widowiskowej Chełmskiej Biblioteki Publicznej 30 stycznia o godz. 17.00 zaplanowano uroczystą promocję tej publikacji.

29. tom „Rocznika Chełmskiego” został podzielony na siedem rozdziałów. Na okładce oraz pomiędzy poszczególnymi artykułami zamieszczone są fotografie Grzegorza Zabłockiego przedstawiające ślady Pawła Antoniego Fontany w architekturze miasta Chełm.

W dziale „Artykuły” znajdują się prace: Stanisława Gołuba: „Nowe odkrycia w Stołpiu. Unikalny w Europie zespół budowli z wczesnego średniowiecza”; Jacka Iwańczuka: „Droga Żelazna Nadwiślańska. Tabor i zagadnienia techniczne oraz uwarunkowania na odcinku chełmskim”; Marcina Więcka: „Kadry hutnictwa szklanego w województwie lubelskim na przełomie XIX i XX w. na przykładzie huty w Rudzie, pow. Chełmski”; Krzysztofa Grzesiaka: „Duchowieństwo prawosławne w międzywojennym powiecie chełmskim”; Marka Gąski: „Rzeczpospolita Grabowiecka” jako instytucja militarno-polityczna III Rejonu AK Obwodu Hrubieszów. Zarys problemu. Przyczynek do badań; Ilony Sawickiej, Michała Kowalika: „Edukacyjna rola muzeum. Badania młodzieży szkolnej w Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie”; Waldemara Kozioła: „Znaczenie wsparcia udzielanego osobom nieuleczalnie chorym na podstawie działalności Hospicjum Domowego im. ks. kan. Kazimierza Malinowskiego w Chełmie”.

W dziale „Z Zagranicy” swoje artykuły opublikowali m.in. Ivan Monolatii, Wasyl Karpo, Witalij Makar, Jurij Makar.

Rozdział „Człowiek i środowisko” zawiera 4 artykuły: Kaliny Łapińskiej-Damps: „Inwentaryzacja stanowisk żółwia błotnego Emys orbicularis (Linnaeus, 1758) na obszarze powiatu chełmskiego w gminach: Dubienka, Żmudź, Dorohusk. Raport wstępny”; Ignacego Kitowskiego: „Gniazdowanie bociana białego Ciconia ciconia na bramkach trakcji kolejowej w okolicach Chełma”; Jacka Cymermana: „Znaczenie technologii uprawy, stosowania azotu oraz substancji wspomagających plonowanie rzepaku ozimego w powiecie chełmskim”; Małgorzaty Stryjeckiej: „Ocena jakości oleju rzepakowego, wytwarzanego przez rolników na terenie województwa lubelskiego”.

W „Materiałach” znajdują się prace: Doroty Łysiak, Andrzeja Bronickiego, Jerzego Libery: „Zabytki lityczne uzyskane w wyniku przypadkowych odkryć w obrębie Działów Grabowieckich na obszarze powiatu zamojskiego”; Andrzeja Bronickiego: „Eneolityczna „dłutowata” siekiera płaska z miejscowości Mokre, gm. Zamość, pow. zamojski, woj. Lubelskie”; Stanisława Jadczaka: „Opis Chełma w lustracji z 1789 roku”; Tadeusza Braneckiego: „Morawianie w Strzelcach – „zapomniani” XIX-wieczni imigranci”; Pawła Kiernikowskiego: „Bitwa pod Wojsławicami – największa bitwa partyzancka na terenie powiatu chełmskiego (17 kwietnia 1944 r.)”; Andrzeja Rybaka: „Straty osobowe Chełma i powiatu chełmskiego poniesione w okresie okupacji niemieckiej (1939–1944) – komunikat”; Zofii Stankiewicz: „Działalność Towarzystwa Miłośników Wołynia i Polesia im. Wincentego Pola – Oddział w Chełmie”.

W dziale z „Żałobnej karty” zostało zawarte pożegnanie Jerzego Grosmana autorstwa Pawła Kiernikowskiego. Ponadto w Roczniku opublikowano recenzje książek:

– Antoniego Franeckiego – „Henryk Michał Kamieński myśliciel i działacz” (recenzent – Paweł Kiernikowski),

– Mirosława Dederko – „OSP w Sawinie. Szkic do dziejów jednostki” (recenzent – P. Kiernikowski)

– Tomasza Orłowskiego – „Majestat Rzeczpospolitej. Ceremonie publiczne i uroczystości państwowe w stulecie odrodzenia Polski” (recenzent Łukasz Dembski). (opr. mo)