Leśne ziemianki i okopy wciąż kryją wiele ciekawych przedmiotów z okresu I wojny światowej. Najczęściej są to ślady walk w postaci łusek karabinowych, monet czy przedmiotów osobistych, które należały do walczących ze sobą żołnierzy. Ostatni wypad pasjonatów ze Stowarzyszenia Historyczno-Poszukiwawczego „Wolica” miał jednak dość zaskakujący finał.
– Tym razem sygnał z wykrywacza na dnie ziemianki był tak silny, że nie mogliśmy go zbagatelizować – opowiada o ostatnich poszukiwaniach na terenie gminy Izbica Wojciech Werus ze stowarzyszenia „Wolica”. W pierwszej kolejności detektoryści dotarli do dużej stalowej płyty, która po stuknięciu łopatą wydawała głuchy dźwięk co jeszcze bardziej rozpaliło ich wyobraźnię. Co odkryto pod stalową płytą? – Gdy tylko udało się ją wyciągnąć, naszym oczom ukazały się podkłady i szyna z kolejki wąskotorowej – opowiada Werus. – Dość nietypowe znalezisko jak na ziemiankę, ale właśnie te elementy mogły posłużyć jako zadaszenie głębokiego wykopu i wykorzystane podczas wojny – zauważa.
Warto dodać, że kolej wąskotorowa, która przebiegała między innymi przez gminę Izbica, powstała w 1915 roku decyzją władz pruskich. Obejmowała trasę Bełżec – Tomaszów Lubelski – Zamość – Wólka Orłowska – Krasnystaw – Trawniki. Łącznie liczyła 119 km. – Niestety była nie najlepszej jakości przez błędy w konstrukcji i słabe nasypy.
Odcinek Izbica – Wólka Orłowska powstał na dawnym śladzie zbudowanym jeszcze w XIX wieku na zlecenie hrabiego Kajetana Kickiego, który zlecił budowę kolejki do wywozu dóbr z majątku Orłów na cele handlowe. To znalezisko jest niesamowitą pamiątką z dawnych lat, która idealnie przestawia sytuację transportu w okresie I wojny światowej. Wszystko zostało zabezpieczone i będzie zaprezentowane szerszemu gronu odbiorów w odpowiednim czasie – zapowiada Werus.
Takie znaleziska stają się rzadkością ponieważ nieużywana i zapomniana kolejka została rozebrana i rozkradziona. Stalowe szyny świetne nadawały do budowy balkonów czy filarów. Były również przetapiane do innych celów. (kg)
