Niedawno ukazała się nowa monografia poświęcona Tadeuszowi Kościuszce. Jej autorem jest prof. wiz. dr hab. Andrzej Wawryniuk. Prezentacja publikacji odbyła się w Chełmskiej Bibliotece Publicznej.
Prof. wiz. dr hab. Andrzej Antoni Wawryniuk jest politologiem i historykiem, profesorem Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Chełmie, autorem ponad 270 publikacji naukowych. Specjalizuje się on w stosunkach polsko-ukraińskich oraz historii wschodnich ziem II Rzeczypospolitej. Niedawno ukazała się jego nowa monografia poświęcona Tadeuszowi Kościuszce.
To prawie pięciusetstronicowa książka zatytułowana „Tadeusz Kościuszko i jego krąg rodzinny. Studium historyczno-genealigiczne (cz. I). Droga do chwały (cz. II)”. Prezentacja monografii odbyła się niedawno w Chełmskiej Bibliotece Publicznej. Spotkanie zgromadziło liczne grono młodzieży i nauczycieli, a także przedstawicieli bibliotek szkolnych oraz gminnych, do których przekazano egzemplarze prezentowanej książki.
Dopełnieniem zawartych w monografii treści są zamieszczone grafiki, skany dokumentów, w tym metryk urodzenia rodzeństwa przyszłego Naczelnika, a także rodu matki Tadeusza Andrzeja Bonawentury – Tekli z d. Ratomiej Kościuszkowej. Autor udowadnia związki rodu przyszłego Naczelnika z Lubelszczyzną.
– Jest to dla mnie jedna z najważniejszych naukowych publikacji – mówi prof. Wawryniuk. – Badania prowadziłem pięć lat w wielu archiwach polskich i zagranicznych. Był taki moment w procesie przygotowawczym do druku, że miałem realną obawę, czy książka zostanie wydana. Na szczęście, w końcowej fazie prac wszystko się powiodło. Jestem wdzięczny za cenne uwagi recenzentów, prof. dra inż. Jerzego Bulika z Kanady, dra hab. Adama Ostanka, prof. WAT w Warszawie i AB w Szczytnie oraz dra hab. Roberta Kozyrskiego, prof. KUL. Bez ich życzliwych wskazówek byłoby trudno osiągnąć uzyskany poziom naukowy. Ukłony kieruję także do Muzeum Tadeusza Kościuszki w Solothurn (Szwajcaria), które objęło wydanie honorowym patronatem.
Prof. Jerzy Bulik poproszony o opinię przedwydawniczą napisał m.in.: „Książka opracowana jest nadzwyczaj starannie. Organizacja tekstu. „wpasowanie” do niego wręcz niezliczonej ilości kopii dokumentów źródłowych, rysunków, map i fotografii jest bardzo przejrzyste i wygodne dla czytającego. Wielką pomocą dla osób korzystających z książki są niesłychanie szczegółowo i dokładnie opracowane indeksy: osobowy, rzeczowy, skrótów; a również: bibliografia, spis opracowań, map, wspomnień i relacji, jak również źródeł internetowych. Ta bardzo rzetelna, ogromna dokumentacja wskazuje, że „nie ma takiego kamienia, którego Autor nie podniósłby w swoich badaniach”. Myślę, że ta część książki może być użyteczna dla innych naukowców jako informacja o źródłach do wykorzystania w ich pracy nad innymi tematami.
Prof. Wawryniuk umieszcza Tadeusza Kościuszkę w przestrzeni wielowymiarowej. Ma ona swą głębię historyczną (sięgającą imponująco daleko), ma swój bardzo szczegółowy, szeroki wymiar geograficzny polski, europejski (Francja) i amerykański. Ma też przestrzeń rodzinną i tą wypełnioną bliższymi i dalszymi koligacjami Naczelnika. Kościuszko jest przedstawiony od lat dziecięcych poprzez okres kształcenia się i pobierania nauk, ale też w powiązaniach z innymi ludźmi, w tym w przeżyciach sercowych.
Opracowanie Andrzeja Wawryniuka będzie dobrym punktem startowym dla innych, które pojawią się w tej sferze. Monografia została przekazana wielu bibliotekom w Polsce, a także Bibliotece Uniwersytetu w Oxfordzie, Sorbonie (Paryż) i Rzymie (Uniwersytet Boloński), Muzeum Tadeusza Kościuszki w Solothurn (Szwajcaria), Bibliotece Niemieckiej w Monachium i Bibliotece Narodowej Litwy w Wilnie. (opr. mo, fot. Biblioteka Publiczna w Chełmie)
