15 sierpnia, w święto Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, w parafii pw. Chrystusa Odkupiciela odbywa się specjalny odpust ku czci Matki Bożej Mielnickiej. Nie wszyscy chełmianie, a nawet parafianie, wiedzą, że ta tradycja kultywowana jest od 15 sierpnia 1983 roku, kiedy to do parafii „na Obuwiu” trafił obraz Matki Boskiej Mielnickiej.
Mielnica to niewielkie miasteczko w powiecie kowelskim. Od 1704 roku należało do Ludwika Maniewskiego, podkomorzego czernihowskiego, który ożenił się z Teresą Myszkowską, kasztelanką bełzką. Z nią właśnie związana jest historia cudownego obrazu. Według przekazów historycznych obraz Matki Boskiej otrzymała w darze od królewicza Jakuba, syna Jana III Sobieskiego. Po jej śmierci Ludwik Maniewski przekazał obraz do ufundowanego przez siebie drewnianego kościoła w Mielnicy. Tam obraz Matki Boskiej „zasłynął łaskami”. Według kronikarzy, obraz należał wcześniej do króla Jana III Sobieskiego. Król się z nim nie rozstawał. Miał go ze sobą podczas bitwy pod Chocimiem i pod Wiedniem. Królewicz Jakub odziedziczył ten obraz po ojcu.
Dalszy los obrazu Matki Boskiej Mielnickiej przeplata się z losami Polaków z Wołynia. W 1873 roku Rosjanie zamknęli kościół i zamienili na cerkiew prawosławną. Obraz przeniesiono do kościoła św. Anny w Kowlu. W 1923 roku świątynię w Mielnicy zwrócono katolickiej wspólnocie. Zrujnowany kościół odbudowano przy znacznym wsparciu finansowym hrabiego Stanisława Czarnieckiego, parafian i katolików z całej Polski. W 1929 roku obraz powrócił do Mielnicy. Dziesięć lat później, w 1939 roku, po wejściu do Mielnicy Sowietów większość Polaków deportowano do Kazachstanu. W 1943 roku, podczas Rzezi Wołyńskiej, jedną z pierwszych ofiar był miejscowy proboszcz, Wacław Majewski, który wraz z innymi Polakami został zastrzelony w pobliskim lesie przez Ukraińców. Było to w dzień św. Józefa, patrona parafii, 19 marca 1943 roku. W 1945 roku mieszkańcy Mielnicy, Polacy, którzy przetrwali wojnę, zostali deportowani do Polski. Zabrali ze sobą zabytkowy ołtarz oraz cudowny obraz. Postanowili przekazać go do pierwszego napotkanego po drodze kościoła. Wysiedli z wagonów towarowych na stacji PKP w Chełmie i zobaczyli kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny na Chełmskiej Górze. I to było to miejsce. 5 maja 1945 roku, panie: Józefa Drab i Leokadia Jasińska przekazały obraz, który umieszczono w bocznym ołtarzu bazyliki. Repatriantów zakwaterowano w barakach przy ul. Kolejowej (tu, gdzie teraz jest osiedle obok Lidla), mieli więc blisko do swojej Matki Boskiej Mielnickiej.
7 lipca 1946 roku Kościół Mariacki odwiedził ordynariusz lubelski, ks. bp. Stefan Wyszyński. Poświęcił obraz Matki Boskiej Mielnickiej wraz z wotami przywiezionymi z Wołynia. Gdy dowiedział się, że główny odpust był w Mielnicy 15 sierpnia, wydał dekret, aby w Chełmie na Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny przypadał specjalny odpust. Przez wiele lat przyjeżdżali na ten odpust repatrianci i Polacy z Wołynia, aby modlić się przed cudownym obrazem. W sierpniu 1983 roku dziekan dekanatu Chełm Wschód, ks. Kazimierz Bownik przekazał obraz Matki Boskiej Mielnickiej do powstającej świątyni pw. Chrystusa Odkupiciela w Chełmie. To była uroczystość połączona z procesyjnym przeprowadzeniem i intronizacją obrazu. Teraz obraz umieszczony jest w Kaplicy Kresowej (Wołyńskiej) kościoła „na Obuwiu”. Od 1983 roku, każdego 15 sierpnia odbywają się tu uroczystości odpustowe poświęcone Matce Boskiej z Mielnicy. Tegoroczna suma odpustowa rozpocznie się tradycyjnie o godz. 12, a po niej odbędzie się procesja. W tym roku w uroczystościach odpustowych weźmie udział ks. Emil Mazur, Prezes Zarządu Centrum Duszpasterstwa Młodzieży Archidiecezji Lubelskiej. Juliusz Stachira
