Archeolodzy odkryli cmentarz zniekształconych

Ludzkie szczątki odnalezione podczas przebudowy placu Litewskiego. Fot. Tomasz Myśliwiec i Wanda Kozak-Zychman

Zaskakującego odkrycia dokonali antropolodzy, sprawdzający materiał kostny wydobyty przed rokiem spod placu Litewskiego. Okazało się bowiem, że grzebani tam zmarli byli w większości ludźmi chorymi, z uszkodzeniami kończyn, a nawet czaszek. Prochy ponad setki mieszkańców Lublina złożono na cmentarzu komunalnym na Majdanku.
Pochówek we wspólnym grobowcu poprzedziła msza święta, która odbyła się we wtorek o godzinie 9 w lubelskiej archikatedrze. Uczestniczyli w niej prezydent Lublina Krzysztof Żuk i miejski konserwator zabytków Hubert Mącik. Po mszy wydobyte z placu prochy przewieziono na cmentarz komunalny na Majdanku.
– Materiał pochodził z ponad 400 obiektów zawierających pochówki i kilkudziesięciu skupisk będących pozostałościami pochówków odkrytych w 2016 roku na cmentarzu funkcjonującym od połowy XVII do końca XVIII wieku przy kościele Ojców Bonifratrów – informuje Joanna Bobowska z biura prasowego ratusza.

Charakterystyczne uszkodzenia

Badacze doszli do zaskakującego wniosku. – Szczególną uwagę zwrócił bardzo wysoki odsetek szkieletów, na których występowały zmiany patologiczne o bardzo zróżnicowanym pochodzeniu. Około dwie trzecie osobników posiadało uchwytne na kośćcu odstępstwa będące wynikiem długotrwałych procesów chorobowych, urazów bądź anomalii rozwojowych. W przypadku wielu szkieletów rejestrowano więcej niż jedną zmianę – wyjaśniały antropolog, doktor Wanda Kozak-Zychman i archeolog Anna Szarlip.
Wyniki badań dowodzą, że na cmentarzu przy dawnym kościele Bonifratrów chowani byli głównie mężczyźni (trzy czwarte zmarłych), głównie w wieku 20-30 lat. – W porównaniu z innymi lubelskimi nekropoliami cmentarz na placu Litewskim jest wyjątkowy głównie pod względem występowania zmian pourazowych na czaszkach (wyłącznie u mężczyzn), a także zmian pourazowych i pozapalnych na kościach klatki piersiowej oraz kościach kończyn u mężczyzn i nielicznych kobiet. Część z nich to zapewne rany odniesione podczas walki (złamania, postrzały oraz urazy powstałe wskutek ciosów zadanych – w większości przypadków – narzędziami ostrokrawędziowymi). Ślady gojenia wskazują, iż osoby te urazy przeżyły, co świadczy o skuteczności zabiegów medycznych stosowanych przez bonifratrów. Tylko u kilku osobników brak było oznak gojenia – dodają badacze.
Badania wykazały, iż pochowani przy placu Litewskim stanowią szczególną pod względem struktury wieku i płci oraz odnotowanych patologii grupę ludności ówczesnego Lublina.
BARTŁOMIEJ CHUDY

Kiedy otworzą plac?

Minął termin zakończenia robót budowlanych, ale za barierkami na pl. Litewskim wciąż można zobaczyć ekipy budowlane. Zapytaliśmy o ten stan rzeczy w ratuszu. – Zasadnicze roboty budowlane zostały zakończone. W najbliższym czasie prowadzone będą rozruchy, próby i odbiory fontanny, a w godzinach wieczornych i nocnych możemy spodziewać się testów pokazów multimedialnych – mówi Joanna Bobowska z biura prasowego ratusza.
– Następnie rozpoczną się formalne odbiory inwestycji. Przy tego typu dużych obiektach umowa przewiduje 54-dniowy termin, ale jak wynika z naszego doświadczenia, odbiory zostaną wykonane niezwłocznie, możliwe, że w ciągu dwóch tygodni. Gotowy plac będzie udostępniony mieszkańcom prawdopodobnie już w czerwcu – dodaje Joanna Bobowska. BCH