Książka „Wprowadzenie do Biblii Aramejskiej” autorstwa znanego biblisty, ks. prof. Mirosława Wróbla (KUL), wydana nakładem Wydawnictwa Archidiecezji Lubelskiej „Gaudium”, została zaprezentowana w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.
Udział w uroczystej prezentacji wzięli znakomici goście: ks. abp Stanisław Budzik, metropolita lubelski, ks. abp Stanisław Gądecki, przewodniczący KEP, ks. prof. Antoni Dębiński, rektor KUL, Michael Schudrich, naczelny rabin Polski, ks. dr Paweł Rytel-Andrianik, rzecznik prasowy KEP, dr hab. Małgorzata Nowak-Barcińska, dyrektor Instytutu Filologii Polskiej KUL.
Goście w swoich wypowiedziach doceniali poprzednie, znakomite i ogromnie znaczące dla rozwoju biblistyki w Polsce publikacje ks. prof. Mirosława Wróbla, dyrektora Instytutu Nauk Biblijnych KUL czyli „Targum Neofiti 1. Księga Rodzaj” i „Targum Neofiti 1. Księga Wyjścia”. Obie stanowią początek zamierzonej przez, ks. prof. M. Wróbla, serii przekładów „Biblii Aramejskiej”. Przypomnijmy: „Biblia Aramejska” to nic innego, jak przekład tekstów biblijnych, napisanych w języku hebrajskim, na „żywy” język aramejski. (hebrajski zanikał wówczas w codziennym użycia). Właśnie aramejskim posługiwał się Jezus Chrystus; prawdopodobnie w tym języku czytał biblijne teksty.
„Biblia Aramejska” zawiera, oprócz tłumaczenia tekstu hebrajskiego, także liczne komentarze, tak więc jest ogromnym źródłem wiedzy.
Zamierzony przez lubelskiego profesora M. Wróbla projekt przewiduje 30 tomów. To rozległe dzieło powstanie – dowiedzieliśmy się podczas prezentacji – z udziałem innych naukowców. Jeszcze w tym roku ma ukazać się trzeci tom targumów, ale już w tłumaczeniu innego znakomitego biblisty, ks. prof. Antoniego Troniny (KUL), którego uczniem jest ks. Mirosław Wróbel.
Nim dojdzie do publikacji kolejnych tomów, ks. M. Wróbel zdecydował się na przygotowanie publikacji „Wprowadzenie do Biblii Aramejskiej”. Jak przyznał podczas prezentacji w KUL, sprowokowali go do tego m.in. studenci. „Wprowadzenie” w rezultacie wyjaśnia w przystępny sposób, czym są targumy – tak się nazywa tłumaczenie tekstów biblijnych z hebrajskiego na aramejski i jaki był ich rozwój. Wyjaśniał też cały szereg innych pojęć, konteksty historyczne, itp. Że to zamierzenie naprawdę się powiodło „udowadniał” żartobliwie ks. prof. M. Wróbel, powołując się na opinię własnej mamy, która po lekturze przyznała, że „Wprowadzenie” naprawdę dobrze się czyta.
Właściwy język
Obecna podczas prezentacji prof. Małgorzata Nowak-Barcińska przyznała, że język przetłumaczonych dotąd dwóch tomów „Biblii Aramejskiej” jest jej ogromnym walorem. Jest współczesny, nie można mu odmówić walorów literackich, jest zrozumiały. W odpowiedzi na te komplementy ks. prof. M. Wróbel podkreślił, że pracując nad przekładem, nie opierał się wyłącznie na wiedzy; także modlił się do Boga o dobry efekt tłumaczenia.
Wartość i znaczenie dobrego, sumiennego przekładu podkreślili, w wypowiedzi Michael Schudrich, naczelnego rabina Polski. Wspomniał on o zjawisku, które zdarza się u tłumaczy, czyli „ulepszania” pierwotnego, tłumaczonego tekstu. W przypadku Biblii, będącej zapisem słowa Boga – jak wierzą Żydzi i chrześcijanie – powinno się tego szczególnie unikać.
Spotkanie było połączeniem prezentacji nowej publikacji Wydawnictwa „Gaudium” z dyskusją panelową, prowadzoną przez prof. Sławomira Żurka, dyrektora Międzynarodowego Ośrodka Badań nad Historią i Dziedzictwem Kulturowym Żydów Europy Środkowej i Wschodniej KUL. Dało okazję do pogratulowania lubelskim biblistom przez ks. abp Stanisława Gądeckiego, przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski, dzieła, które – zaznaczył – nie wydawało się realne jeszcze 40-30 lat temu.
Monika Skarżyńska
