16 lipca Kościół wspomina Najświętszą Maryję Pannę z Góry Karmel. Znakiem Jej szczególnej opieki jest szkaplerz – znak zbawienia w niebezpieczeństwach i symbol przymierza pokoju.
Od 1803 roku nie ma już w Lublinie świątyni pw. Matki Bożej z Góry Karmel. Kościół spłonął, a na jego fundamentach przy Krakowskim Przedmieściu wybudowano ratusz. Jednak kult Matki Bożej z Góry Karmel trwa i nadal się rozwija. W naszym mieście jego szerzeniem zajmują się ojcowie karmelici mający swoje siedziby przy ul. Świętoduskiej i Biernackiego. Od 7 lipca o. Andrzej z lubelskiej wspólnoty karmelickiej prowadził nowennę do Matki Bożej Szkaplerznej.
Śladami Eliasza
W pierwszych latach chrześcijaństwa na Karmelu osiedlali się eremici, nawiązując do ideału kontemplacji proroka Eliasza, który tam modlił się o ratunek dla Izraela. Z czasem do eremitów zaczęli przyłączać się rycerze, pielgrzymi i pokutnicy, dając początek zakonu karmelitów. W latach 1207 – 09 św. Albert, patriarcha Jerozolimy, opracował regułę dla zgromadzenia, którą zatwierdził papież Honoriusz III, a zmodyfikował w 1247 roku Innocenty IV. Po opanowaniu Ziemi Świętej przez muzułmanów karmelici osiedlili się w Europie.
Ojciec Święty Jan Paweł II nosił szkaplerz od 10. roku życia
W nocy z 15 na 16 lipca 1251 roku szóstemu z rzędu generałowi karmelitów Szymonowi Stockowi ukazała się Maryja w otoczeniu aniołów trzymająca brązowy szkaplerz. Stał się on wkrótce jednego z głównych nurtów pobożności maryjnej, symbolem ścisłej więzi z Matką Bożą i ochronnym pancerzem przed wiekuistą karą. Prostokątny płat brązowego sukna z otworem pośrodku na głowę oprócz karmelitów noszą benedyktyni, cystersi, paulini i dominikanie.
Następne widzenie dotyczące szkaplerza miał kardynał Jakub de Ossa, późniejszy papież Jan XXII. Ubrana w karmelitański habit Matka Boża przekazała mu, że wszyscy noszący pobożnie szkaplerz będą wybawieni z czyśćca w pierwszą sobotę po śmierci, co kardynał już jako papież ogłosił w 1322 roku w bulli „Ex clementi”, poszerzającej łaski i odpusty karmelitańskie oraz przywilej sobotni. Spowodowało to między innymi powstanie miniaturowej formy szkaplerza dla świeckich. Oni bowiem, skupieni w bractwach szkaplerznych, mogli także korzystać z zasług i łask Karmelu.
Zamiast płótna – medalik
W 1910 roku papież Pius X zadekretował, że szkaplerz płócienny może być zastąpiony medalikiem szkaplerznym. Przyjęcie szkaplerza to jednak nie tylko łaski, ale przede wszystkim „szata Maryi”, to Jej cnoty, więc jest to zobowiązanie do naśladowania tych cnót i prowadzenia autentycznego życia chrześcijańskiego. Szkaplerz to znak przymierza, jego noszenie wyraża uznanie Matki Bożej za duchową opiekunkę i Matkę. Pierwszym polskim monarchą, który przyjął szkaplerz był Władysław Jagiełło, ostatnim – Jan III Sobieski. Do bractw szkaplerznych od XV wieku wstępowali senatorowie, hetmani i prymasi. Wiek XVII i XVIII to złoty okres karmelitów w Polsce. W wiekach wojen i klęsk szkaplerz niósł pocieszenie, dawał poczucie bezpieczeństwa, uodparniał na lęk przed śmiercią. Przez ponad 700 lat szkaplerz Matki Bożej z Góry Karmel jest jednym z najbardziej cennych podarunków i jednym z sakramentaliów naszego Kościoła zapewniającym liczne odpusty. Ojciec Święty Jan Paweł II nosił go od 10. roku życia. Miał nawet zamiar wstąpienia do karmelitów. Szkaplerz towarzyszył mu przez całe życie. Miał go w poliklinice w Gemmeli tuż po zamachu, miał też w chwili śmierci. Od 23 listopada 2005 roku jeden ze szkaplerzy noszonych przez św. Jana Pawła II znajduje się w kościele karmelitów na Górce w Wadowicach.
Elżbieta Kasprzycka
