Lublin walczy ze smogiem

Lubelski samorząd stawia również na edukację ekologiczną najmłodszych. Od kilku lat miejska spółka LPEC prowadzi w szkołach akcję „Lekcje ciepła” promując ciepło systemowe i bezemisyjny transport publiczny. Na zdjęciu uczestniczące w ubiegłorocznej edycji akcji dzieci z SP nr 24

Pod koniec ubiegłego roku lubelski ratusz podsumował działania miasta w walce ze smogiem. Poinformowano również o wprowadzonych zaleceniach po panelu obywatelskim.


Przypomnijmy: Obrady pierwszego w Lublinie panelu obywatelskiego odbywały się w 2018 roku. 60 wybranych losowo osób, mieszkańców Lublina, wspólnie z ekspertami poszukiwało odpowiedzi na pytanie: Co zrobić, aby oddychać czystym powietrzem?. Uczestnikom panelu przedstawiono około 250 rekomendacji z zakresu ogrzewania, transportu, planowania przestrzeni, zieleni, procedur i działań edukacyjno-informacyjnych. Poparcie 80 proc. uczestników otrzymało 55 z tych rekomendacji. Zgodnie z umową zawartą z osobami uczestniczącymi w panelu, prezydent Lublina Krzysztof Żuk przedstawił propozycje sposobów realizacji tych rekomendacji.

Mieszkańcy domagali się m.in. kontynuacji Programu Ograniczenia Niskiej Emisji i wymiany pieców centralnego ogrzewania oraz zabezpieczenia na ten cel co roku 1 mln zł. Chcieli również stałego rozwoju zieleni w mieście, prowadzenia działań edukacyjnych, czy rozwoju ekologicznego transportu zbiorowego, budowy nowych ścieżek rowerowych i buspasów, które mają za zadanie w sposób kompleksowy przyczynić się do poprawy jakości powietrza.

Ograniczanie niskiej emisji

W Lublinie od 2013 roku działa Program Ograniczania Niskiej Emisji (PONE). Dzięki niemu można uzyskać np. dofinansowanie do kosztów wymiany systemu ogrzewania opartego na paliwie stałym na inne, bardziej ekologiczne źródła, takie jak ogrzewanie gazowe, olejowe, elektryczne, pompy ciepła lub podłączenie do miejskiej sieci ciepłowniczej. Dzięki środkom z dotacji udało się zlikwidować ponad 500 pieców i kotłów na paliwo stałe. – Nabór do programu prowadzony jest w sposób ciągły.

Od 2019 roku nastąpiło zwiększenie środków przeznaczonych na to zadanie w budżecie miasta do 1 miliona zł rocznie. Do realizacji na ten rok zakwalifikowano 140 wniosków – informuje Olga Mazurek– Podleśna z biura prasowego ratusza. Lublin stawia również na obniżającą wydatki na ogrzewanie termomodernizację szkół i przedszkoli, DPS-ów czy ośrodków wychowawczych. W ciągu ostatnich dziesięciu lat przeprowadzono termomodernizacje ok. 70 obiektów na kwotę ok. 400 mln zł.

– Po przejęciu przez miasto obiektów oświatowych, zlikwidowano wszystkie kotłownie usytuowane w tych obiektach i wyposażono w instalacje OZE. Realizacja tych prac umożliwiła zmniejszenie zużycia energii o ponad 16 tys. MWh/rok – stwierdza Olga Mazurek-Podleśna. W 2019 roku przeprowadzono termomodernizację Szkoły Podstawowej nr 2 oraz przedszkoli nr 35 i 44.

Na kolejnych trzech obiektach trwają jeszcze prace: SP nr 18, SP nr 20 oraz III LO. W najbliższych planach miasta jest ocieplenie sześciu placówek: Szkoły Podstawowej nr 6 oraz nr 26 i nr 33, Zespołu Szkół Budowlanych przy ul. Słowiczej, Zespołu Szkół Transportowo-Komunikacyjnych oraz bursy przy ul. Zemborzyckiej. Koszt tych inwestycji wyniesie 18 mln zł, z czego 8 mln zł pochodzi z unijnego dofinansowania.

Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Lublinie w pierwszym kwartale 2020 roku zamierza wybudować farmę fotowoltaiczną o mocy 1 840 kWp. Złoży się na nią ponad 6,5 tysiąca paneli słonecznych. Inwestycja jest planowana przy ulicy Łagiewnickiej w Lublinie, na terenie oczyszczalni ścieków Hajdów.

Na zadaszeniu nad peronami projektowanego obecnie Dworca Metropolitalnego oraz na budowanej szkole przy ul. Berylowej planowane są instalacje fotowoltaiczne. Panele słoneczne zostały zamontowane już na nowym budynku żłobka przy ul. Zelwerowicza i przy przedszkolu miejskim przy ul. Kaczeńcowej. Tutaj dodatkowo energia pozyskiwana dzięki nim służy do oświetlenia kładki łączącej os. Świt i Łęgi.

Na marginesie dodajmy, że MPWiK już teraz wykorzystuje biogaz powstający w procesie fermentacji w oczyszczalni ścieków Hajdów do produkcji energii elektrycznej oraz cieplnej zużywanej na potrzeby własne oczyszczalni.

„Zielony” transport

Lublin stawia na ekologiczny transport miejski i obecnie dysponuje największym systemem trolejbusowym w Polsce. Łączna długość trakcji wynosi ok. 68 km – połowa została zrealizowana w ostatnich siedmiu latach.

Miasto już teraz spełnia wymogi ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych, bo 25 % miejskiego taboru komunikacyjnego stanowią autobusy elektryczne. – Obecnie w naszym taborze dysponujemy 123 trolejbusami i 278 autobusami, z których 78% to te spełniające normę emisji spalin Euro 5 i Euro 6 – podkreśla Olga Mazurek-Podleśna. Dodatkowo Zarząd Transportu Miejskiego rozstrzygnął przetarg na zakup i dostawę 20 autobusów elektrycznych wraz z infrastrukturą do ich ładowania na kwotę ponad 62 mln zł. Elektrobusy pojawią się na ulicach miasta w 2021 roku, dostarczy je firma Solaris. Miasto zakupiło też nowe, niskopodłogowe i klimatyzowane trolejbusy przegubowe (15 sztuk). Wszystkie pojazdy dostarczy Solaris.

– Docelowo nowe przegubowce zostaną skierowane do obsługi linii nr: 156, 158 i 160 – informuje rzeczniczka. – Do 2021 r., po realizacji projektów unijnych, w taborze lubelskiej komunikacji miejskiej będzie 70 autobusów elektrycznych i 150 trolejbusów. Będą one stanowić ponad 50% całego taboru pojazdów komunikacji miejskiej – dodaje. Lubelskie autobusy, dzięki zamontowanych na nich panelach fotowoltaicznych, od kilku lat zmniejszają zużycie paliwa. Takie rozwiązanie jest zastosowane na 157 pojazdach.

Dla pojazdów komunikacji miejskiej przeznaczone są liczne buspasy, których w Lublinie jest łącznie 10,5 km. Buspasy funkcjonują m.in. przy ul. Grygowej, Lubelskiego Lipca ’80, Fabrycznej, Drodze Męczenników Majdanka, Al. Zygmuntowskich, ul. Łęczyńskiej, Muzycznej, Narutowicza, Jana Pawła II, Tysiąclecia czy Armii Krajowej.

Stopniowo pojawiają się także punkty do ładowania samochodów elektrycznych. Nowe stacje, które miasto stawia we współpracy z PGE Dystrybucja S.A. pojawiły się w lipcu 2019 r. na terenach MOSiR (przy Al. Zygmuntowskich, ul. Łabędziej i ul. Kazimierza Wielkiego). Kolejnych 13 PGE ustawi w mieście w II i IV kwartale 2020 roku. W Lublinie można już wypożyczać nie tylko rowery, ale i samochody, a ostatnio nawet skutery i hulajnogi elektryczne. W mieście jest aktualnie około 170 km ścieżek rowerowych i 115 km ciągów pieszo-rowerowych.

Inwestycje LPEC

W chwili obecnej spółka LPEC realizuje trzy projekty inwestycyjne, których celem jest zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych do atmosfery. Łączna wartość projektów przekracza 151 mln zł, wartość dofinansowania z UE to blisko 74 mln zł. Do sieci ciepłowniczej mogą zostać przyłączone też domy na Węglinie Południowym i Sławinku.

– Trwa szacowanie kosztów związanych z przyłączeniem do sieci w tych dzielnicach, przygotowanie wstępnej oferty oraz wyboru firmy, która przeprowadzi badanie rynku – informuje Olga Mazurek– Podleśna.

Stan zanieczyszczenia powietrza w Lublinie można będzie wkrótce sprawdzić w miejskim Geoportalu. W lutym 2019 r. przeprowadzone zostały badania poziomu pyłów zawieszonych na terenie Miasta Lublin, na podstawie których opracowano mapę poziomu zanieczyszczeń powietrza w mieście.

Stale działa też Straż Miejska w Lublinie, która w ramach interwencji Eko-Patrolu, kontynuuje działania kontrolne w zakresie spalania niedozwolonych substancji oraz akcje edukacyjne. W latach 2014-2019 Straż Miejska przeprowadziła 3195 interwencji dotyczących spalania w piecach – w tym 648 w 2019 roku, podczas których wystawiono mandaty karne w wysokości 5 050 zł. Kwota mandatów spadła dwukrotnie w porównaniu do ubiegłego roku, co pokazuje większą świadomość mieszkańców. W 2019 roku Straż Miejska wykryła nieprawidłowości w co 30 piecu, w 2018 roku nieprawidłowe spalanie wykrywano w co 19 piecu. (EM.K.)

Kopciuchy w niełasce

Trwa nabór wniosków na wymianę pieców, tzw. kopciuchów na bardziej ekologiczne systemy ogrzewania. Miasto przeznaczyło na ten cel 1 mln zł. Dopłaca 50 proc.

Środki na wymianę pieców pochodzą z dotacji przeznaczonej z Programu Ograniczania Niskiej Emisji. W projekcie budżetu na 2020 rok prezydent Krzysztof Żuk zagwarantował kolejny 1 mln zł na walkę ze smogiem. Wciąż można się zgłosić do programu nabór wniosków trwa.

– PONE obejmuje dofinansowanie do 50% kosztów działań polegających na trwałej zmianie systemu ogrzewania opartego na paliwie stałym na inny, bardziej ekologiczny, czyli podłączenie do miejskiej sieci ciepłowniczej, montaż ogrzewania gazowego, elektrycznego bądź olejowego, pompy ciepła lub systemu hybrydowego – przypomina Grzegorz Jędrek z biura prasowego ratusza.

Z dofinansowania mogą skorzystać osoby fizyczne, wspólnoty mieszkaniowe, osoby prawne, przedsiębiorcy, jednostki sektora finansów publicznych, ale także lokatorzy mieszkań komunalnych, którzy mają umowę najmu lokalu i którzy uzyskają zgodę ZNK na przeprowadzenie zmiany instalacji grzewczej. Szczegółowe informacje dotyczące zasad udzielania dotacji można uzyskać w Wydziale Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Lublin, ul. Zana 38, pok. 103 lub pod numerem telefonu 81 466 2621. Nabór wniosków o dofinansowanie prowadzony jest w sposób ciągły.

Od 2013 r. w ramach programu walki ze smogiem Lublin przeznaczył ok. 3 mln zł na likwidację ponad 500 pieców i kotłów. W 2019 roku wymieniono 168 pieców i kotłów.

Wyświetlają jakość powietrza

Od 25 października ub. r. na tablicach elektronicznych umieszczonych na przystankach autobusowych wyświetlane są aktualne dane dotyczące jakości powietrza. – Podejmujemy pierwsze testowe działania związane z prezentowaniem informacji w ten sposób. Na wyświetlaczu znajduje się aktualny indeks jakości powietrza, określony jako: bardzo dobry, dobry, umiarkowany, dostateczny, zły lub bardzo zły, a także informację o średnio godzinowym stężeniu pyłu PM10 i normę maksymalnego stężenia.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu wynosi ona 150 μg/m3 (śg/m3 (średniodobowo) – informuje Olga Mazurek– Podleśna z biura prasowego ratusza. Tablice wyświetlają dane ze strony Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, podawane w mikrogramach na metr sześcienny. Informacja o aktualnym stanie powietrza publikowana jest także od tego roku na stronie internetowej www.lublin.eu.