O Krasnymstawie w latach wojny

W Muzeum Regionalnym w Krasnymstawie otwarto czasową wystawę „Powiat krasnostawski i jego mieszkańcy 1939-1945. W 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej”.

Ekspozycja została przygotowana w oparciu o zbiory własne Muzeum i uzupełniona o kilka fotografii z kolekcji prywatnej. Na wystawie znalazło się łącznie 300 eksponatów. Wśród zgromadzonych obiektów warto wymienić m. in. fotografie oficerów i żołnierzy z 2 Batalionu Telegraficznego Wojska Polskiego stacjonującego do wybuchu wojny w Krasnymstawie, zamordowanych przez Niemców: Pawła Wisza – adwokata i Henryka Radomyskiego – burmistrza w latach 1939-1942.

Żołnierzy Wojska Polskiego, którzy znaleźli się w niemieckiej niewoli (m.in. Stanisława Klima z Ostrzycy) lub trafili do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (jak kapitan Stanisław Piłat, komendant szkoły Oficerskiej Artylerii, czy plutonowy Władysław Huba z Łopiennika Dolnego, który brał udział w bitwie pod Monte Cassino). Więźniów obozu koncentracyjnego Auschwitz (m.in. Franciszka Szadury z Łopiennika Podleśnego i Juliana Zammla z Kraśniczyna), członków cywilnych struktur podziemia oraz oddziałów partyzanckich, żołnierzy z 1 Armii ludowego Wojska Polskiego wkraczających do Krasnegostawu w lipcu 1944 roku. Członków Batalionów Chłopskich – Wacława i Jana Szostaków aresztowanych w listopadzie 1944 roku przez sowieckie NKWD i wywiezionych do ZSRR.

Wystawa prezentuje również zdjęcia wykonane przez Niemców w Krasnymstawie, Białce, Izbicy i Turobinie (w tym ukazujące generalnego gubernatora Hansa Franka podczas jego pobytu na terenie powiatu krasnostawskiego). Świadectwem tamtych tragicznych czasów są także zachowane do dzisiaj listy z więzień oraz obozów jenieckich i koncentracyjnych (np. wspomnianego już Władysława Huby więzionego przez Sowietów w Równem do matki i Ignacego Lipczyńskiego – późniejszego dyrektora Społecznego Ogniska Muzycznego w Krasnymstawie z KL Auschwitz do żony), czy dokumenty (m.in. wezwanie do pracy przymusowej w obozie pracy w Gorzkowie dla Icka Kacmana i karta pracy majora BCh Stanisława Sokołowskiego – dowódcy akcji na więzienie w Krasnymstawie we wrześniu 1943 roku, zamordowanego przez komunistów w listopadzie 1945 roku).

Na wystawie zobaczyć można też obwieszczenia władz niemieckich dotyczących m.in. godziny policyjnej oraz osób skazanych na karę śmierci, dekret PKWN o reformie rolnej, czy wychodzącą w podziemiu prasę. Wśród militariów prezentowane są używane w czasach II wojny światowej m.in. szable, bagnety i hełmy pochodzącą z polskich, niemieckich i sowieckich wytwórni. Ważną pozycją, która uzupełnia wystawę, są wyemitowane przez Narodowy Bank Polski w latach 1981-2017 monety okolicznościowe, na których upamiętniono osoby i wydarzenia z okresu drugiej wojny światowej. Kuratorem wystawy jest Artur Capała. Ekspozycja czynna będzie do 31 stycznia 2020 r. (kg)