Polska pod rządami WRON

47 uczniów z 10 szkół z województwa lubelskiego po warsztatach w IPN stworzyło satyryczne prace na temat stanu wojennego. Oryginalny projekt edukacyjny Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN podsumowano 12 grudnia).


Rozkwit satyry w okresie stanu wojennego był następstwem faktu, że przez kilkanaście miesięcy po Sierpniu 1980 r. cenzura przestała funkcjonować i społeczeństwo po 13 grudnia nie dało się jej podporządkować, podziemna poligrafia drukowała pisma, w których zamieszczano rysunki satyryczne.

Większość animacji przygotowanych przez młodzież po warsztatach w IPN była czarno-biała. Ekipa z Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 4 z Białej Podlaskiej w swojej pracy przedstawiła wydarzenia w Polsce w konwencji westernu dziejącego się na „Dzikim Wschodzie”, w którym kowboj z plakatu wyborczego z 1989 r. łapie na lasso „Poszukiwanego. Żywego lub martwego” Jaruzelskiego (nawiązanie do takich plakatów ze stanu wojennego. Uczniowie Szkoły Podstawowej nr 1 w Chełmie przedstawili Jaruzelskiego jako pająka, który wspina się do czarnego „pola władzy”.

Młodzież z Zespołu Szkół w Telatynie bohaterką filmu uczyniła panią Stasię, która przeżyła II wojnę i musiała zmierzyć się ze stanem wojennym. Uczestnicy z Zespołu Szkół nr 1 w Puławach przedstawili sklep w czasie stanu wojennego w kilku ujęciach – tego dla klientów, dla których nic nie ma i dla personelu, który chomikuje towary pod ladą. Lublin reprezentowały dwie ekipy z XVII Liceum Ogólnokształcącego im. Zesłańców Sybiru w Lublinie. Pierwsza zaprezentowała animację w formacie gif mówiącą o waleczności Polaków, druga potraktowała wronę nie tylko jako symbol komunizmu, ale też nawiązujący do III Rzeszy.

Konkursowe jury miało trudny orzech do zgryzienia. Ostatecznie postanowiło przyznać trzy pierwsze miejsca ex aequo uczniom ze szkół w Wysokiem, Białej Podlaskiej i Nadrybiu. Wyróżniło również wszystkich uczestników za zaangażowanie w tworzenie animacji poklatkowej podczas warsztatów „Satyra stanu wojennego”.

Spotkanie zakończył recital Norberta „Smoły” Smolińskiego, twórcy i wokalisty zespołu Contra Mundum, który wykonał głównie utwory bardów stanu wojennego – Jacka Karczmarskiego, Przemysława Gintrowskiego i Jana Krzysztofa Kelusa. JD