Posługa Słowu

Książka „Posługa Słowu w Prymasowskim Gnieźnie” była bezpośrednim pretekstem do spotkania i dyskusji duchownych – intelektualistów w czwartkowy wieczór 13 grudnia w Teatrze Starym. Dyskusja została zaaranżowana przez Fundację „Ponad Granicami” im. Św. Jacka Odrowąża.


Kilkadziesiąt osób, w tym duchowni, m. in. abp Stanisław Budzik, bp. Mieczysław Cisło oraz przedstawiciele świata nauki i sztuki, w tym prof. Dobrosław Bagiński, wysłuchali interesujących uwag dotyczących dialogu między chrześcijanami a żydami, relacji między katolikami a wyznawcami prawosławia, a także uwag dotyczących problematyki prymasostwa w Polsce.

Prowadzącym dyskusję był o. Tomasz Dostatni, który jest współautorem wspomnianej książki „Posługa Słowu w Prymasowskim Gnieźnie”. Jednak najważniejszym jej autorem jest abp Henryk Muszyński. I to właśnie on był głównym bohaterem spotkania.

Arcybiskup senior archidiecezji gnieźnieńskiej ma za sobą bogate doświadczenie i jako ksiądz, i jako teolog. Urodzony w 1933 r. w Kościerzynie, nadal cieszy się dobrą formą i chętnie dzielił się z lubelskimi słuchaczami wieloma wspomnieniami. Arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim był w latach 1992-2010, prymasem Polski – od grudnia 2009 do maja 2010 r. Doświadczenia, ale też przemyślenia związane z tym urzędem stały się ważną częścią promowanej publikacji. Należy pamiętać – jak podkreślał sam abp senior H. Muszyński – urząd prymasa pełnił niecały rok, jednak o funkcji prymasa w Kościele polskim wielokrotnie dyskutował, nie zawsze bynajmniej podzielając opinie swego ważnego interlokutora, tj. prymasa Józefa Glempa, który był prymasem Polski od 1981 do 2009 roku. Różniła ich opinia na temat miasta, które powinno być siedzibą prymasa.

Jak się okazuje, Gniezno jako siedzibę Prymasa Polski obronił nie kto inny jak właśnie abp. H. Muszyński

Ten szczególny fakt podkreślał uczestniczący w dyskusji ks. prof. Alfred Wierzbicki (KUL). Zdecydowana obrona Gniezna przez abp. Muszyńskiego jako siedziby Prymasa Polski nie mogła być łatwa, ponieważ dziś jest to miasteczko niewielkie, chociaż wciąż o ogromnym symbolicznym i historycznym znaczeniu. Ostre różnice zdań nie przeszkadzały jednak, by abp. H. Muszyński, odwiedzając Warszawę, zawsze mógł zatrzymać się we „własnym pokoju” w siedzibie metropolitów warszawskich przy ul. Miodowej 17, gdy mieszkał tam metropolita Józef Glemp.

Abp. H. Muszyńskiego nazywa się „człowiekiem potrójnego dialogu”. Przypomnijmy, że stanął na czele podkomisji, a następnie Komisji ds. Dialogu z Judaizmem. Później został członkiem Komisji Stolicy Apostolskiej ds. Kontaktów Religijnych z Judaizmem. Arcybiskup to osoba wszechstronnie i gruntownie wykształcona. Studiował m.in. na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim oraz w Rzymie. Jest doskonałym biblistą.

Podczas lubelskiego spotkania arcybiskup odniósł się do słów Boga skierowanych do Adama w Księdze Rodzaju, do słynnego pytania „Gdzie jesteś, Adamie?” Nie jest to oczywiście pytanie – wyjaśnił abp. Muszyński – ponieważ Bóg doskonale znał to miejsce. Ale jest to pytanie o sprawy głębsze, związane z egzystencją człowieka, jego tożsamością.

Zarazem przypomniał, że właśnie słowa Boga skierowane do człowieka są przykładem prawdziwego dialogu, dialogu Stwórcy ze stworzeniem, stanowiącym w ogóle wzór dialogu, wzór dla człowieka poszukującego porozumienia, „wspólnego języka” z innymi, w tym znacząco różniącymi się od niego ludźmi. To wzór także dla dialogu międzyreligijnego.

Przy okazji tego wątku pojawiło się w trakcie dyskusji pytanie, czy w dialogu między chrześcijanami a żydami nie rysuje się zbyt wyraźna asymetria, że więcej jest pytań i zainteresowania chrześcijan wobec wyznawców religii mojżeszowej niż odwrotnie. W odpowiedzi arcybiskup senior zauważył, że żydzi, wyznawcy judaizmu, do określenia swej tożsamości nie potrzebują wiedzy o religii chrześcijańskiej. Natomiast chrześcijanie mają powody zadawać pytania żydom, ponieważ ich religia jest zakorzeniona w Starym Testamencie, a więc w jednym z fundamentów judaizmu. Żydzi wobec chrześcijan są – jak to podkreślał Jan Paweł II – „starszymi braćmi w wierze”.

Na koniec odnotujmy, że książka „Posługa Słowu…”, to wywiad rzeka, w której pytania o kapłaństwo, Biblię, dialog z judaizmem, Niemcami, rosyjskimi prawosławnymi, a także o szczegóły ze zwykłego życia i pracy stawiane są abp H. Muszyńskiemu przez o. Tomasza Dostatniego oraz Lidię Ciecierską.

Monika Skarżyńska