Ksiądz arcybiskup Sawa (Sowietow), generał brygady Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, niezłomny obrońca polskiego prawosławia i wielki polski patriota, a w latach 1932-1937 prawosławny biskup lubelski, wreszcie doczekał się należytego upamiętnienia w swojej biskupiej stolicy.
Na murze katedralnej cerkwi Przemienienia Pańskiego w Lublinie odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci abpa Sawy, w 120-lecie jego urodzin, a równocześnie w ramach 100-lecia niepodległości Polski.
Inicjatywa upamiętnienia arcybiskupa-generała wyszła ze strony lubelskiej Fundacji Niepodległości oraz miejscowej społeczności prawosławnej. Abp Sawa urodził się w Petersburgu. Walczył w rosyjskiej wojnie domowej w szeregach białych, a w okresie międzywojennym osiadł w Polsce, skupiając się na wzmacnianiu procesów polonizacji prawosławia. Kierował diecezją lubelską w szczególnie trudnym okresie, kiedy władze sanacyjne posunęły się do czynnych prześladowań, niszczenia świątyń, zastraszania wiernych i zmuszania ich do zmiany wyznania. Mimo to pozostał wierny wierności, opowiadał się za większym użyciem języka polskiego w liturgii.
Podczas II wojny światowej odrzucił niemiecką propozycję objęcia zwierzchnictwa nad Polskim Autokefalicznym Kościołem Prawosławnym i dołączył do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, zostając zwierzchnikiem kapelanów prawosławnych Wojska Polskiego, czynnych zwłaszcza w szeregach II Korpusu generała Władysława Andersa. Po wojnie pozostał w środowisku uchodźstwa polskiego w Londynie. W 2012 r. szczątki arcybiskupa wróciły do Polski. – Dla społeczności prawosławnej Lubelszczyzny wspomnienie naszego bohaterskiego pasterza to wielkie święto i nasz wkład w rocznicę Polskiej niepodległości – podkreślał abp lubelsko-chełmski Abel. TAK
