Spacerem do wolności

Jest godz. 19.30 5 lutego 1982 roku, a świdniczanie, zamiast oglądać „Dziennik Telewizyjny” ostentacyjnie ignorują go, spacerując ulicą Sławińskiego (dzisiejsza Niepodległości), okazując swój sprzeciw wobec wprowadzonego przed dwoma miesiącami stanu wojennego i kłamliwej komunistycznej propagandy z rządowej telewizji.

W najbliższy wtorek, 5 lutego, świdniczanie jak co roku upamiętnią ten protest, odbywając spacer tą samą, historyczną, trasą, spotykając się przy pomniku „Świdnickich Spacerów” i uczestnicząc w towarzyszących oficjalnym uroczystościom pokazach filmów i wystawach.

37 lat temu mieszkańcy Świdnika pokazali całemu światu, jak w pokojowy sposób zaprotestować przeciwko komunizmowi. Zamiast oglądać wieczorne wydanie „Dziennika Telewizyjnego”, całymi rodzinami spacerowali główną ulicą miasta, bojkotując tym samym kłamstwa, którymi za pośrednictwem państwowych mediów karmiła obywateli ówczesna władza.

Na pomysł protestu, o którym z podziwem rozpisywali się nawet amerykańscy dziennikarze, wpadł Jan Kaźmierczak, trener bokserów Avii, działacz Solidarności, a potem podziemnej opozycji. Świdnickie Spacery w czasie stanu wojennego były ewenementem na skalę krajową. Bojkotując „Dziennik Telewizyjny”, który zaczynał się 19.30, ludzie świdniczanie gremialnie wychodzili na ulice, a niektórzy ostentacyjnie wystawiali włączone telewizory ekranem do okna.

Władze próbowały różnymi metodami zablokować protest. W Świdniku początek godziny policyjnej przesunięto z 22.00 na 19.00. Funkcjonariusze służby bezpieczeństwa wyłapywali spacerowiczów i wywozili poza miasto bądź zatrzymywali na 48 godzin w areszcie w Lublinie. Mimo to protest trwał aż 10 dni i rozszerzył się na inne miasta.

Aby uczcić pamięć o tych wydarzeniach, 5 lutego w Świdniku odbędą się oficjalne uroczystości z udziałem władz miasta. Rozpoczną się o godz. 19.00 przy kamieniu upamiętniającym Świdnickie Spacery na placu przy fontannie. Potem uczestnicy przejdą ulicą Niepodległości, czyli historyczną trasą spacerów, do Miejskiego Ośrodka Kultury, gdzie odbędzie się projekcja dwóch filmów poświęconych tamtym wydarzeniom: „Spacerem po wolność” i „Świdnickie dziuple kultury” w reżyserii Magdaleny i Rafała Kołodziejczyków. Seans poprzedzi krótka prelekcja dr. hab. Tomasza Panfila z lubelskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej.

W ramach rocznicy już od ubiegłego tygodnia w Strefie Historii w Galerii Venus trwają spotkania uczniów świdnickich szkół z uczestnikami historycznych spacerów, a od 5 do 19 lutego w galerii „Za szybą” w Centrum Kultury będzie czynna wystawa pt. „Skrzydła Wolności. Polskie drogi do Niepodległości” prac uczestników Ogólnopolskiego Konkursu Plastycznego zorganizowanego przez Zespół Szkół Plastycznych im. C.K. Norwida w Lublinie i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Z kolei na środę 6 lutego uczniowie Szkoły Podstawowej nr 5 zaplanowali grę miejską, podczas której będą zdobywać wiedzę o wydarzeniach sprzed 37 lat, które rozsławiły Świdnik i jego mieszkańców.

Joanna Niećko