Uhonorowali zdekomunizowanego Jana Hempla

Tablica upamiętniającą Wandę Papiewską i jej brata Jana Hempla oraz wszystkich założycieli Lubelskiego Stowarzyszenia Spożywców zawisła na budynku LSS „Społem” przy pl. Wolności 1

Mosiężna tablica z podobiznami Wandy Papiewskiej i jej brata Jana Hempla oraz nazwiskami wszystkich założycieli Lubelskiego Stowarzyszenia Spożywców zawisła na budynku należącym do LSS „Społem” przy pl. Wolności.


Lubelskie Stowarzyszenie Spożywców, którego celem była „walka z drożyzną i wyzyskiem oraz ekonomiczna pomoc najsłabszym mieszkańcom Lublina, a także działalność na polu oświaty i kultury”, zostało powołane 19 stycznia 1913 roku. „Idea założenia w Lublinie spółdzielni spożywców zrodziła się w 1912 roku w gronie radykalnej inteligencji grupującej się wokół redakcji „Kuriera Lubelskiego”. Do grupy tej należy zaliczyć przede wszystkim: Jana Hempla, jego siostrę Wandę Papiewską, Witolda Giełżyńskiego, Oktawiana Zagrobskiego oraz Pawła Jankowskiego.

Widzieli oni potrzebę utworzenia w Lublinie spółdzielni spożywców jako antykapitalistycznej organizacji dającej robotnikom możliwość obrony przed wyzyskiem w handlu” – czytamy na stronie LSS „Społem”. Na początku do stowarzyszenia przystąpiły 43 osoby. Pierwszy, skromny sklepik, w którym członkowie LSS mogli zaopatrywać się w artykuły pierwszej potrzeby, otwarto 15 marca 1913 roku. Mieścił się w dzielnicy robotniczej na rogu ulic Foksalskiej (obecnie 1-go Maja) i Bychawskiej. Po I wojnie światowej LSS liczyło już 3507 członków i miało w Lublinie 11 sklepów – spożywczych, z artykułami szkolnymi a także piekarnię, masarnię, skład opału, gospodę oraz klub robotniczy.

Stowarzyszenie nie przerwało swojej działalności nawet w trudnym okresie II wojny światowej. Po wojnie działało dalej pod nazwą Lubelska Spółdzielnia Spożywców „Społem”. Obecnie LSS posiada 18 sklepów spożywczych (LUX MINI: przy Placu Wolności 1, Prymasa St. Wyszyńskiego 15, ul. Bolesława Chrobrego 6, ul. Faraona 2, ul. Wallenroda 13 i ul. Wileńskiej 21 oraz sklepy LUX: ul. Pana Balcera 9, ul. Roztocze 12, ul. Harnasie 11, ul. Spadochroniarzy 2, ul. Gen. Franciszka Kleeberga 12A, ul. Lotniczej 9, ul. Zbigniewa Herberta 14 oraz „Rusałka” ul. Narutowicza 38-42, „Hermes” przy ul. Radzyńskiej 29, „Bazar” na ul. Lubartowskiej 43, „Merkury” na ul. Zemborzyckiej 29, „Switeź” na ul. Grażyny 14) i 6 sklepów przemysłowych (przy ul. ul. Cypriana Godebskiego 10, ul. Zesłańców Sybiru 4, „Maryla” – ul. Grażyny 14, Plac Wolności 1, „Amfora” – Plac Wolności 1 i ul. Walerego Wróblewskiego 4). W ubiegłym roku przypadała 105. rocznica utworzenie Lubelskiej Spółdzielni Spożywców.

Emilia Kalwińska

Nazwisko Jana Hempla w ubiegłym roku zniknęło z mapy Lublina. Decyzją lubelskiego wojewody zastąpili go Zesłańcy Sybiru. O usunięciu nazwiska Jana Hempla z miejskiej przestrzeni na mocy ustawy dekomunizacyjnej przesadziła m.in. jego aktywność w Komunistycznej Partii Robotniczej Polski (KPRP).