Czas wyciszenia

3 grudnia Kościół przeżywał pierwszą niedzielę tegorocznego Adwentu, biblijnego oczekiwania na „powrót Pana”, czasu przygotowania na spotkanie z Jezusem podczas Wigilii i świąt Bożego Narodzenia.


Jak czytamy w Liście pasterskim metropolity lubelskiego na Adwent 2017 roku: „Tajemnica Wcielenia Syna Bożego, do której przygotowuje nas Adwent, dokonała się w Maryi za sprawą Ducha Świętego. Poczęcie i narodzenie Chrystusa to największy cud, jakiego dokonał Duch Święty w dziejach zbawienia: połączył niebo i ziemię, Boga i człowieka, wieczność i czas (…) Głębsze poznanie trzeciej Osoby Trójcy Świętej jest bardzo potrzebne. Dość powszechna jest w życiu wierzących nieznajomość Ducha Świętego i bogactwa Jego darów”.
Adwent trwa zwykle od 23 do 28 dni. W tym czasie Kościół proponuje wyciszenie, udział w rekolekcjach i zachęca do pojednania się z Bogiem i ludźmi przez sakrament pokuty. Adwent obejmuje cztery kolejne niedziele.

Roraty

Do wyłącznie polskiej tradycji adwentowej należą roraty. Ich nazwa wywodzi się od słów łacińskiej pieśni, która przez wieki towarzyszyła mszy św. odprawianej o świcie w adwentowe dni: „Rorate caeli desuper…” „Spuśćcie rosę niebiosa”. Pierwsze informacje o roratach pochodzą z XIII w. W wieku XIV roraty były już znane w całej Polsce. Z mszą św., tzw. roratnią, związany jest zwyczaj zapalania świecy. Symbolizuje ona postać Maryi, będącej przykładem gotowości na przyjęcie oczekiwanego Mesjasza. Ważną rolę w roratach odgrywa kontrast pomiędzy ciemnością – czas oczekiwania na Mesjasza, a jasnością, oznaczającą radość z jego przyjścia. Roratnie świece, zanoszone do domu, pokazują, że Pan Bóg jest w stanie rozświetlić drogę, pomóc przejść nawet przez „najciemniejsze doliny” (Ps.23.)

Cztery świece – cztery symbole

Z Adwentem związany jest też wywodzący się z Niemiec zwyczaj przygotowania wieńca adwentowego. Gałązki igliwia w wieńcu zapowiadają świąteczną choinkę, natomiast cztery świece – cztery tygodnie Adwentu. W domu lub w kościele zapala się kolejno po jednej świecy w każdą niedzielę. Zapalanie poszczególnych świec ma głęboki związek z czytaniami mszalnymi, które liturgia proponuje na poszczególne niedziele Adwentu. I tak kolejno: świeca zapalana w pierwszą niedzielę symbolizuje przebaczenie przez Boga nieposłuszeństwa, jakiego dopuścili się Adam i Ewa. Druga świeca jest symbolem wiary patriarchów i całego narodu izraelskiego za dar ziemi obiecanej. Trzecia symbolizuje radość króla Dawida świętującego przymierze z Bogiem, a czwarta – nauczanie proroków, którzy zapowiadają przyjście Mesjasza oraz Jego królestwa. W czwartą niedzielę Adwentu palą się wszystkie cztery świece. W radosne oczekiwanie na Boże Narodzenie od wielu lat wpisana jest m.in. akcja „Pomóż dzieciom przetrwać zimę” i Wigilijne Dzieło Pomocy Dzieciom, którego symbol – świeca, stawiana jest przez nas na wigilijnym stole.
Elżbieta Kasprzycka

Łacińskie „adwentus” oznacza „nadejście”. Pierwszą wzmiankę o Adwencie zawiera dekret synodu, który odbył się w 380 r. w hiszpańskiej Saragossie. Wtedy Adwent zaczynał się w dniu św. Marcina – 11 listopada i trwał do Bożego Narodzenia 40 dni, – tyle, ile okres postu. Papież Grzegorz Wielki (540-604) przyczynił się do tego, że Adwent zaczął obejmować cztery niedziele i stał się liturgicznym przygotowaniem na przyjście Chrystusa w całym kościele. Wielki wpływ na pobożność adwentową w Polsce miał zakon cystersów.