Dziedziczenie na postawie testamentu pisemnego

Polskie prawo przewiduje dwa tytuły powołania do spadku: testament oraz ustawę.

Dziedziczenie na podstawie ustawy następuje w sytuacji, gdy spadkodawca nie pozostawił ważnego testamentu. Jeżeli chcemy rozporządzić swoim majątkiem na wypadek śmierci, to musimy sporządzić testament, gdyż nie jest możliwe dokonanie tego w inny sposób (np. przez umowę). Kodeks cywilny przewiduje kilka form testamentów. Najprostszy do samodzielnego sporządzenia jest testament holograficzny, czyli własnoręczny.
Sporządzić oraz odwołać testament mogą wyłącznie osoby które ukończyły 18 lat i nie zostały ubezwłasnowolnione całkowicie, albo częściowo. Mogą uczynić to też osoby, które ukończyły 16 lat, jeżeli zawarły związek małżeński. Niedopuszczalne jest sporządzenie testamentu przez przedstawiciela. Ważny testament możemy sporządzić wyłącznie osobiście. Niemożliwe jest również sporządzenie ważnego testamentu wspólnie z inną osobą, np. z małżonkiem.
Ponadto nieważność testamentu następuje, jeżeli zostanie sporządzony w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, a także pod wpływem błędu lub groźby. Stan wyłączający świadome lub swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli to taki stan, w którym możliwość wolnego wyboru jest całkowicie wyłączona. Poprzez błąd należy rozumieć mylne wyobrażenie o rzeczywistym stanie spraw lub brak takiego wyobrażenia. Za groźbę uważane jest działanie wywołujące obawę, pod wpływem której sporządzany jest testament.
Jeżeli chcemy sporządzić ważny testament własnoręczny, to powinniśmy go w całości spisać pismem ręcznym. Niedozwolone jest więc napisanie testamentu na komputerze lub maszynie do pisania, a następnie wydrukowanie i podpisanie go. Za ważny testament własnoręczny nie będzie uznany także dokument napisany ręcznie przez inną osobę i jedynie przez nas podpisany. Dodatkowo pod treścią testamentu musimy umieścić nasz odręczny podpis.
Testament własnoręczny powinien być opatrzony datą. Jednak brak daty nie spowoduje nieważności dokumentu, jeżeli nie ma wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów. W tym miejscu należy wspomnieć, że spadkodawca może w każdej chwili odwołać zarówno cały testament, jak i jego poszczególne części. Odwołać testament można przez sporządzenie nowego, zniszczenie lub pozbawienie go cech, od których zależy ważność, ewentualnie dokonanie w testamencie zmian, z których wynika wola odwołania jego postanowień. W sytuacji, gdy spadkodawca sporządził nowy testament i nie zaznaczył w nim, że poprzedni odwołuje, ulegają odwołaniu tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie można pogodzić z treścią nowego testamentu.
Sporządzony testament powinien zostać oddany osobie, która ujawni go po śmierci spadkodawcy lub pozostawiony w takim miejscu, aby mógł być z łatwością odnaleziony. Jeżeli testament po śmierci spadkodawcy nie zostanie ujawniony i złożony do sądu, to do dziedziczenia zostaną powołani spadkobiercy ustawowi.
Napisanie testamentu jest prostą czynnością. Większość dorosłych osób jest w stanie sporządzić ważny testament pisemny. Warto pamiętać o tym, że dokument ten może znacznie ułatwić przejęcie majątku przed spadkobierców oraz zapobiec ewentualnym konfliktom rodzinnym.

adwokat Łukasz Sygocki, tel: 692 342 829