W Chełmie pojawiły się plakaty zapraszające na msze w rycie trydenckim, organizowane przez Bractwo Kapłańskie św. Piusa X, potocznie nazywane lefebrystami. Czy katolicy mogą w nich uczestniczyć? Ks. Adam Jaszcz, kanclerz Kurii Metropolitalnej w Lublinie, wyjaśnia, że sam udział w takiej liturgii nie oznacza ekskomuniki. Przestrzega jednak przed świadomym odrzucaniem autorytetu papieża i jedności z Kościołem.
Msza trydencka połączona z katechezą, na którą zapraszały rozwieszone w Chełmie plakaty, odbyła się 8 listopada przy ul. Ogrodowej 20. Nie była pierwszą taką celebracją – wcześniejsze organizowano we wrześniu i październiku.
Środowisko sympatyków dawnej liturgii staje się w mieście coraz bardziej widoczne. Jak się okazuje, już od ponad trzech lat działa na Facebooku profil tradycja.chelm „Msze trydenckie w Chełmie – sympatycy tradycyjnej liturgii”, obserwowany przez niemal tysiąc osób. Kto go prowadzi, nie wiadomo. Pojawiają się również informacje o planach budowy kaplicy. Działalność tego środowiska, ograniczająca się wcześniej do internetu, była w Chełmie praktycznie niezauważalna. Od kiedy w mieście pojawiły się plakaty z zaproszeniami na mszę trydencką, zaczyna się coraz głośniej o tym mówić.
Msza trydencka, nazywana także tradycyjną mszą łacińską, jest sprawowana według dawnego mszału rzymskiego. Odprawia się ją zasadniczo po łacinie, kapłan jest zwykle zwrócony w stronę ołtarza, a część modlitw wypowiada po cichu. Charakterystyczne są liczne przyklęknięcia, rozbudowane gesty liturgiczne i chwile ciszy.
Przywiązanie do tej formy liturgii, zastąpionej w powszechnej praktyce Kościoła liturgią zreformowaną po Soborze Watykańskim II, który obradował w latach 1962-1965, jest ważnym elementem działalności Bractwa Kapłańskiego św. Piusa X, założonego w 1970 roku przez francuskiego arcybiskupa Marcela Lefebvre’a. Nie oznacza to jednak, że każda msza trydencka jest związana z Bractwem.
Spór lefebrystów ze Stolicą Apostolską dotyczy m.in. części reform Soboru Watykańskiego II. W 1988 roku abp Lefebvre bez zgody papieża Jana Pawła II konsekrował czterech biskupów, co skutkowało ekskomuniką jego i konsekrowanych hierarchów. W 2009 roku Benedykt XVI zdjął ekskomunikę z czterech biskupów. Nie oznaczało to jednak uregulowania statusu kanonicznego Bractwa.
Zapytaliśmy Kurię Metropolitalną w Lublinie, czy katolicy mogą uczestniczyć w mszach trydenckich i uroczystościach sprawowanych przez kapłanów tego środowiska oraz w prowadzonych przez nich katechezach, a także jakie mogą być tego konsekwencje.
– Trzeba przy tym wyraźnie odróżnić sytuację osoby, która okazjonalnie uczestniczy we Mszy Świętej sprawowanej przez kapłana Bractwa, od sytuacji osoby, która świadomie i formalnie wiąże się z tą wspólnotą, przyjmując jej stanowisko wobec władzy kościelnej. Samo uczestnictwo w takiej Mszy Świętej nie oznacza automatycznie ekskomuniki ani zerwania jedności z Kościołem katolickim – wyjaśnia kanclerz Kurii Metropolitalnej w Lublinie, ks. Adam Jaszcz.
Kanclerz zaznacza, że prawo kanoniczne przewiduje ekskomunikę za schizmę, ale stwierdzenie jej popełnienia wymaga spełnienia określonych przesłanek prawnych.
– Sama sympatia do liturgii przedsoborowej, uczestnictwo w celebracji, a nawet formalne związanie się z określonym środowiskiem nie przesądzają automatycznie o popełnieniu przestępstwa schizmy – podkreśla.
Duchowny zwraca uwagę także na motywacje wiernych.
– Warto przy tym postawić pytanie: dlaczego ktoś decyduje się uczestniczyć w liturgii organizowanej przez Bractwo i czemu ma to służyć? Może to nieść ze sobą konkretne niebezpieczeństwa duchowe. Jeżeli motywacją jest przywiązanie do dawnej formy liturgii, jej piękna, skupienia czy tradycji, nie należy z góry przypisywać takiej osobie złych intencji. Czym innym byłoby jednak uczestnictwo motywowane odrzuceniem nauczania Soboru Watykańskiego II, podważaniem autorytetu papieża czy świadomym dystansowaniem się od jedności z Kościołem – zaznacza ks. Jaszcz.
Na adres e-mail podany na profilu tradycja.chelm wysłaliśmy również pytania o to, kto organizuje i odprawia msze trydenckie, jaki jest stosunek tych osób do Kościoła i papieża, kto prowadzi profil na Facebooku oraz jakie są plany budowy kaplicy. Do ubiegłego piątku nie otrzymaliśmy odpowiedzi.
