Między wolnością a religią

Słynna Debata Dwóch Ambon była w tym roku wstępem do V Kongresu Kultury Chrześcijańskiej. W kościele oo. Dominikanów przy ul. Złotej, 12 października stanęli do niej: lubelski katolik, prof. Piotr Gutowski (KUL) i krakowski agnostyk, prof. Jan Woleński (UJ).
Uczeni spierali się o znaczenie hasła „Wolność a religia”. Prof. Piotr Gutowski, filozof o chrześcijańskim światopoglądzie, starał się usystematyzować i uporządkować pojęcia związane z wolnością i religią. Prof. Jan Woleński, filozof, sam siebie określający agnostykiem, jeśli nie ateistą, starał się w swojej wypowiedzi stosować konkrety.
Profesor Woleński opowiedział słuchaczom o szczególnie trudnym wyborze, o którym trudno powiedzieć, w jakim stopniu został dokonany w wolności. Dał przykład żydowskiej matki, która w czasie okupacji, ukryta z grupą ludzi, dusi swoje nowo narodzone dziecko. Czyni tak, by jego płacz nie wydał pozostałych osób, schowanych przed niemieckim okupantem, co równało się wyrokowi śmierci. Profesor zaznaczył, że takich przypadków było wiele.

Dla osoby z boku ocena tego tragicznego i drastycznego wyboru pozostaje trudna. Za pytaniem, czy w ogóle można ocenić wybór tej kobiety – pod względem tego, czy był dobry, czy zły, właściwy czy niewłaściwy, także pod kątem czy ta kobieta miała rzeczywisty wybór – idzie pytanie, czy w ogóle może ktoś znajdujący się poza tą sytuacją poważyć się na jakiekolwiek radykalne oceny.
Sam Jan Woleński „uciekł” od oceny zdarzenia, przyznając, że jest ona ponad jego siły.
Podobne problemy z dokonaniem wolnego wyboru i jego oceny nasuwa także – o czym wspomniano – poruszana obecnie w Polsce sprawa aborcji.
Relacja z V Kongresu Kultury Chrześcijańskiej w najbliższym numerze „Nowego Tygodnia”
Monika Skarżyńska