Pościg za 98-letnim ludobójcą

Michael Karkoc dziś

Sąd Rejonowy Lublin-Zachód wydał w środę nakaz aresztowania amerykańskiego obywatela – Michaela Karkoca, ps. Wołk. Obecnie 98-letni mężczyzna podejrzany jest o dowodzenie w czasie II wojny światowej ukraińskiem legionem i dokonanie egzekucji na Polakach, mieszkańcach dwóch wsi na Lubelszczyźnie. Polskie władze rozważają teraz, czy wystąpić z wnioskiem o ekstradycję zbrodniarza wojennego.

Michael Karkoc dawniej

Śledztwo przeciwko Karkocowi prowadzi Oddział Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu IPN w Lublinie. Prokurator chce postawić Amerykanina przed polskim sądem. Zarzuca mu dowodzenie kompanią Ukraińskiego Legionu Samoobrony, współpracującego z niemieckim SS, która w lipcu 1944 r. dokonała masakry we wsiach Chłaniów i Kolonia Władysławina pod Krasnymstawem. Zabito wtedy 44 osoby, w tym dzieci i kobiety. Ofiary były przed śmiercią torturowane. Łamano im ręce i nogi. Egzekucja była zemstą za atak partyzantów, którzy w okolicy zabili majora SS. Potem ten sam oddział „Wołka” brał udział w pacyfikacji powstania warszawskiego.
Sprawa Karkoca była na długo zapomniana. Wróciła w 2013 r., kiedy amerykańska agencja prasowa Associated Press poinformowała, że mieszka on pod niezmienionym nazwiskiem w Minnesocie w USA. Ukrainiec po wojnie uciekł do Niemiec. Potem w 1949 r. razem z synami wyjechał do USA. Po 10 latach uzyskał amerykańskie obywatelstwo. Starając się o nie, w swoim wniosku, zataił swoją przeszłość. Stwierdził, że w latach 1944-1945 przebywał w niemieckim obozie. W USA „Wołk” pracował jako stolarz. Działał aktywnie w ukraińskiej diasporze.
W 1995 r. wydał po ukraińsku pamiętniki, w których przyznał się do służby w SS. Amerykańscy dziennikarze dotarli do jego podkomendnego, który stwierdził, że to on bezpośrednio wydał rozkaz masakry polskiej ludności.
Czy Michael Karkoc odpowie za zbrodnię sprzed 73 lat? Choć władze za oceanem niechętnie wydają swoich obywateli, jest na to duża szansa. Mężczyzna może bowiem zostać pozbawiony amerykańskiego obywatelstwa, bo posłużył się kłamstwem, aby je uzyskać. LL