Najstarszy lubelski uniwersytet obchodzi w 2018 stulecie swojego istnienia. Uczelnia jubileuszowe obchody rozpoczęła już w ubiegłym roku. Uniwersytet docenił również polski senat ogłaszając jednomyślnie rok 2018 Rokiem 100-lecia Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
– „W ciągu swojej 100-letniej historii KUL stał się jednym z najważniejszych ośrodków myśli katolickiej, wpływając na kształt nauki i kultury polskiej, zyskując szerokie uznanie w kraju i za granicą. Dziś KUL kształci blisko 18 tys. osób na 41 kierunkach studiów. Jest uczelnią otwartą na cywilizacyjne i naukowe wyzwania współczesności. Obok teologii, filozofii, nauk społecznych, prawnych i humanistycznych rozwijane są nauki matematyczne i przyrodnicze, przygotowujące studentów do pełnej i odpowiedzialnej pracy dla dobra Ojczyzny i Kościoła” – czytamy w tekście uchwały.
Uczelnia nosiła początkowo nazwę Uniwersytet Lubelski. W 1928 r. zostało jej nadane miano Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Od 2005 r. KUL ma za patrona papieża Jana Pawła II. Lubelski uniwersytet to jedna z najstarszych uczelni wyższych w Polsce. Pomysł jej powołania zainicjowany został w lutym 1918 r. wśród polonii w Petersburgu z inicjatywy ks. Idziego Radziszewskiego, rektora tamtejszej Akademii Duchownej, który został pierwszym rektorem nowo powstałej uczelni.
– Pierwsza inauguracja roku akademickiego odbyła się 8 grudnia 1918 r., a dewizą KUL stało się hasło „Deo et Patriae” – „Bogu i Ojczyźnie” – przypomina senacka uchwała. Początkowo uruchomiono cztery wydziały: teologiczny, prawa kanonicznego (zwany przez pierwsze 3 lata akademickie wydziałem prawa kanonicznego i nauk moralnych), prawa i nauk społeczno-ekonomicznych i nauk humanistycznych. Własny gmach (dawny klasztor dominikański), przy Al. Racławickich uzyskał KUL w 1921. Początkowo korzystał przede wszystkim z darów i dotacji, m.in. Fundacji hrabiny Potulickiej. W 1922 roku powstało Towarzystwo Przyjaciół KUL, które pozyskuje wsparcie finansowe dla uczelni.
Czas próby
Najtrudniejszym dla uczelni czasem był okres II wojny światowej. Niemcy zajęli budynek KUL, urządzając w nim szpital wojskowy, więzili 15 profesorów uczelni, aresztowali studentów i wywozili ich na roboty przymusowe oraz do obozów koncentracyjnych. Mimo tych represji uniwersytet prowadził podczas wojny tajne nauczanie dla swoich studentów. Po zakończeniu wojny 24 sierpnia 1944 r. KUL wznowił działalność – był pierwszym reaktywowanym uniwersytetem w Polsce. W skład jego powojennej kadry weszli profesorowie z Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie i Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Uczelnia przez lata zmagała się z represjami władz PRL, blokowaniem wyjazdów zagranicznych jej pracowników, niezatwierdzaniem habilitacji czy odmową zatrudniania absolwentów KUL-u na stanowiskach państwowych. Majątek nr. Potulickiej został zarekwirowany. Zmianę przyniosły lata 90-te – KUL otrzymał dotację z budżetu państwa i rozpoczął się intensywny rozwój uczelni.
Huczne świętowanie
Stulecie swojego istnienia lubelska uczelnia rozłożyła w czasie. W trakcie całego roku odbywać się będą uroczyste koncerty, spotkania i sympozja. Na początek czerwca zaplanowano Światowy Zjazd Absolwentów KUL. We wrześniu na uniwersytecie odbędzie się Zjazd Dziekanów Wydziałów Prawa Polskich Uniwersytetów, a w listopadzie – międzynarodowa konferencja „Wokół etyki społecznej”, połączona z promocją niepublikowanej wcześniej książki Karola Wojtyły. Główne uroczystości odbędą się 8 grudnia 2018 r., w rocznicę inauguracji pierwszego roku akademickiego. KUL promuje także swoje setne urodziny pięknym filmem wideo przedstawiającym losy jej absolwentów na przestrzeni lat. – Premiera uniwersytecka filmu miała miejsce podczas opłatka społeczności akademickiej KUL. Film został bardzo dobrze przyjęty nie tylko przez widzów w auli uniwersyteckiej, ale także przez użytkowników mediów społecznościowych. Szczególnie cieszą nas entuzjastyczne reakcje naszych absolwentów i studentów – komentuje Lidia Jaskuła, rzecznik prasowy uczelni.
Obchody stulecia istnienia Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II patronatem honorowym objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda i przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Stanisław Gądecki. Z okazji stulecia uczelnia planuje również budowę pomnika swojego pierwszego rektora. Najpierw ogłosiła otwarty konkurs na jego projekt, ale z powodu słabej jakości prac ostatecznie zdecydowała się na współpracę z twórcą wielu pomników, prof. Janem Kuczem. Monument ks. Idziego Radziszewskiego stanie na skwerze abp. Życińskiego znajdującym się pomiędzy CSK a hotelem Mercure. Zobaczymy go prawdopodobnie pod koniec listopada tego roku. Warto również zajrzeć do powołanego w 2016 r. Muzeum KUL przy Al. Racławickich, które prezentuje kolekcję ponad 80 prac słynnych polskich artystów, m.in. Olgi Boznańskiej, Juliana Fałata czy Leona Wyczółkowskiego. Ekspozycji towarzysza spotkania i wykłady: np. 15 stycznia 2018 r., o godzinie 17.00 dr hab. Dorota Kudelska, prof. KUL opowie o Leopoldzie Gottliebie, polskim malarzu, uczniu Jacka Malczewskiego. (EM.K.)
Obecnie Katolicki Uniwersytet Lubelski zajmuje kilka budynków: historyczny gmach główny przy Al. Racławickich oraz sąsiadujące z nim budynki: Collegium Joannis Pauli II, Collegium Norwidianum i Centrum Transferu Wiedzy (oddane do użytku 8 grudnia 2015 roku). Do uczelni należy także osobny budynek biblioteki przy ulicy Chopina oraz gmach Collegium Iurdicum (należący do Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji) przy ulicy Spokojnej. KUL nie ma koedukacyjnych akademików – żeński znajduje się na Konstantynowie, a męski przy ulicy Niecałej, w centrum miasta. Na Konstantynowie są dodatkowo nowoczesne budynki Wydziału Matematyki, Informatyki i Architektury Krajobrazu oraz Wydział Biotechnologii i Nauk o Środowisku. W tym miejscu zlokalizowane są również obiekty sportowe uczelni. Nowe korty i hala sportowa, wybudowane kosztem ponad 7 milionów złota zostały oddane tuż przed świętami Bożego Narodzenia. KUL posiada jeszcze Campus Wschodni, zlokalizowany przy drodze Męczenników Majdanka, gdzie odbywają się zajęcia dla kierunków: dziennikarstwo i komunikacja społeczna pedagogika i politologia. Zamiejscowy wydział uczelni (Prawa i Nauk o Społeczeństwie) zlokalizowany jest w Stalowej Woli.
