W Stołpiu planują rezerwat

Stołpie - stanowisko archeologiczne ze źródłem „Anna”

Archeolodzy podsumowali ubiegłoroczne badania przy zabytkowej wieży w Stołpiu. Plan jest taki, aby powstał tam rezerwat archeologiczny.

W październiku ub.r. zakończyły się wykopaliskowe badania archeologiczne w Stołpiu (gmina Chełm). Ich celem było rozpoznanie sposobu zagospodarowania otoczenia wieży kamiennej, a szczególnie źródliska ze źródłem „Anna”. Badaniami archeologicznymi kierował dr Stanisław Gołub z Chełma, a finansowała je gmina Chełm. Archeolodzy informują, że kontynuowali prace w wykopie nr 37, schodząc na niższy poziom oraz przedłużając go na zachód o 2 m, wschód o 1 m i północ w postaci odkrywki 2 m szerokości, około 3 m długości aż do zlewni.

W przedłużeniu północnym odkryto nowy wypływ wody (źródło), pozostałości bruku z płaskich kamieni oraz liczne zabytki ruchome. Naukowcy relacjonują, że w przedłużeniu wschodnim udało się potwierdzić funkcjonowanie traktu z płasko układanych kamieni, który prowadził od „kapliczki” w kierunku wieży. Z kolei w przedłużeniu zachodnim zbadano konstrukcję z kamieni. Według archeologów był to prawdopodobnie rodzaj płaskiej nawierzchni dwufazowej zbudowanej w stropie – z drobnych i średnich kamieni, a w dole z większych kamieni w różnym układzie.

Dokończono badania w obrębie pozostałości „kapliczki”. W przygotowanym przez archeologów podsumowaniu ubiegłorocznych badań czytamy, że w fazie najstarszej miała ona wyjątkową konstrukcję architektoniczną: murki z cegieł od strony południowej i zachodniej wzniesione na starannie wykonanym fundamencie z kamieni spajanych zmieloną ilastą kredą, z otynkowaniem od wewnątrz. Zachowała się zniszczona podłoga ze specjalnie wykonanych cegieł palcówek, łączonych zaprawą wapienną, na której położono podłogę z desek, zniszczoną w wyniku pożaru.

Zbadano także obrzeża „przewróconego muru”. Zdjęto w tym celu nawierzchnię układanych płaskich kamieni, a w warstwie mokrego czarnego zglinionego iłu znajdowały się konstrukcje z obrabianego drewna tj. duże belki, deski, a także wiele cegieł. Częściowo eksplorowano obiekt, ale prace te utrudniał naukowcom stale podnoszący się poziom wody (druhowie z OSP gminy Chełm pomagali archeologom, na bieżąco odprowadzając wodę do zlewni). Z kolei w zlewni źródeł przy przepuście na południowym brzegu znaleziono w wodzie kilka kamieni ze śladami zaprawy oraz duży detal kamienny z pozostałościami zaprawy wapiennej – być może nadproże lub próg. Natrafiono tu także na inne kamienie ze śladami zaprawy.

Według archeologów może to świadczyć o pozostałościach kolejnej nieznanej budowli kamiennej znajdującej się w pobliżu, co byłoby dużą sensacją naukową. Pobrano próbki drewna do analizy dendrochronologicznej i wyeksplorowano część zabytków. Naukowcy informują, że podczas badań znaleziono olbrzymie ilości zabytków, głównie ceramiki z XIII i XIV w., zdobionej pobiałką i szkliwieniem, ale także: ornamentowaną okładzinę z kości, wiele cegieł palcówek szkliwionych w różnych kolorach, cegieł kształtek, fragment szkliwionej płytki posadzkowej. Z kolei w warstwie stropowej pod darnią natrafiono na rzadki egzemplarz przedwojennego pistoletu hukowego firmy „Mubis”, kaliber 6 mm.

W przyszłym roku planowana jest kontynuacja badań archeologicznych. Mają one umożliwić m.in. opracowanie wytycznych do realizacji planowanego przez Gminę Chełm małego rezerwatu archeologicznego. (opr. mo, fot. S. Gołub, WUOZ Lublin)

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here