Włodawa w okresie międzywojennym cz. I

Ludność

1921 r. Włodawa liczyła 6,3 tys. mieszkańców, w 1931 r. – 8,5 tys. osób, a w 1939 – 9,3 tys. mieszkańców.

Służba zdrowia

„Szpital Wydziału Powiatowego we Włodawie założony został w 1921/22 r. Dawniej, do 12.XI.1934 r., mieścił się w budynku obecnego Zarządu Miejskiego, następnie przeniesiony został do budynku po Szkole Rzemiosł Sejmiku Włodawskiego. Zajmuje 4 budynki: 2 dla chorych i 2 gospodarcze. Personel szpitalny składa się z 1 lekarza, 3 położnych, 1 gospodyni i 10 osób personelu niższego. (…) W ośrodku zdrowia zatrudnieni są 2 lekarze i 1 higienistka. W ośrodku działają: przychodnia przeciwgruźlicza, która w 1932 r. objęła 232 osoby, w tym 201 z miasta. Chorych na gruźlicę we wszystkich postaciach było 45 osób, w tym 18 kobiet, 17 mężczyzn i 10 dzieci. Przychodnia nie posiada aparatu odmowego. Prześwietleń dokonywać muszą chorzy prywatnie u miejscowego lekarza (6 zł.); przychodnia przeciwweneryczna w 1937 r. udzieliła 764 porad. Chorych było 25, większość kobiet. Chorych na jaglicę przewinęło się 277, podejrzanych 101; udzielono 4451 porad”.
S.E. Michalski, Włodawa monografia statystyczno-gospodarcza, Lublin 1939

Z synagogi do orkiestry

„Orkiestra dęta przy Makabi we Włodawie powstała w 1922 r. z inicjatywy Szabtaja Kominera i Lajbla Festmana. Liczyła początkowo 12 członków. (…) Pierwszym kapelmistrzem i nauczycielem w orkiestrze był Aharon Fiszman i Mosze Minc”.
K. Skwirowski, Życie społeczno-kulturalne włodawskich Żydów w latach 1918-1939. Z „Księgi Pamięci Włodawy i okolic”, „Zeszyty Muzealne” 2000

Szkolnictwo i oświata

„W 1925 r. Magistrat ukończył budowę piętrowego obiektu dla szkoły powszechnej. (…) W roku szkolnym 1929/30 utworzono w tym budynku dwie szkoły: nr 1 na piętrze i nr 2 na parterze. (…) We wrześniu 1936 r. przekazano gmach szkoły powszechnej nr 3. (…) W roku szkolnym 1936/37 w mieście, oprócz szkół powszechnych, naukę prowadzą: Prywatna Szkoła Powszechna Żydowskiego Towarzystwa Kulturalno-Oświatowego „Tarbut”, Gimnazjum Koedukacyjnego T-wa Szkoły Średniej, Dokształcająca Szkoła Zawodowa i Religijna Szkoła Żydowska „Talmud-Tora”. (…) We wszystkich placówkach zatrudnionych było 51 nauczycieli. Średnio na jednego pedagoga przypadało 44,8 ucznia, a w publicznych szkołach powszechnych – 72,8 ucznia. (…) Najpoważniejszą biblioteką jest Biblioteka Policyjna. Powstała w r. 1925. (…) W dniu 1.I.38 r. liczyła 1730 tomów. Książki wypożyczane są bez kaucji, miesięczny abonament wynosi 75 gr. Wymiana odbywa się trzy razy w tygodniu. Abonentów jest około 100”.
A. Wawryniuk, Monografia powiatu włodawskiego, Chełm 2010

Włodawa w roku 1926

„W 1926 r. Włodawa liczyła 6263 mieszkańców. Władze i urzędy państwowe i samorządowe: Starostwo, Komenda powiatowa p.p., Urząd skarbowy podatków i opłat, Kasa Skarbowa, Powiatowy urząd ziemski, Inspektorat szkolny, Magistrat, Wydział Powiatowy, Kościoły i szkoły: 1 kościół katolicki, 1 gr. wsch., 1 synag. Instytucje: sierociniec, elektrownia. związki zawod. i stowarzyszenia: stow. rzemieśln. chrześcijan., stow. rolniczo-handlowe. Targi: co czwartek. Jarmarki: 4 razy rocznie na inwentarz żywy i ziemiopłody. Garbarnia. Młyny. Starosta Kaz. Wielanowski. Burmistrz Aleksander Ber*. Szpital Powiatowy. Dyrektor dr Tomasz Tokarzewski. Straż ogniowa ochotnicza. Komendant Fr. Kazimierczuk”.
A. Wawryniuk, Monografia powiatu włodawskiego, Chełm 2010

Na miejscu i na wynos

„W 1928 r. we Włodawie funkcjonowało 5 punktów sprzedaży detalicznej napojów alkoholowych, w tym 3 bez wyszynku”.
A. Wawryniuk, Monografia powiatu włodawskiego, Chełm 2010

Rzemieślnicy po szkołach

„W roku szkolnym 1928/29 we Włodawie funkcjonowała Szkoła Rzemiosł Włodawskiego Sejmiku, z 20 uczniami, nauka trwała 3 lata, której koncensjuszem był Sejmik we Włodawie oraz 3-letnia Szkoła Zawodowa, z 40 uczniami, podporządkowana magistratowi”.
A. Wawryniuk, Monografia powiatu włodawskiego, Chełm 2010