Zarząd majątkiem dziecka

Mimo tego, że rzadko spotyka się w życiu sytuacje, iż niepełnoletnie dziecko może posiadać majątek, to jednak praktyka dostarcza takich przypadków. Niekiedy próba sprzedania majątku dziecka (głównie nieruchomości, ze względu na wysokie koszty utrzymania) bywa utrapieniem dla rodziców i połączona jest z koniecznością udania się do sądu. Poniżej przedstawiamy elementarną wiedzę, którą powinien mieć każdy rodzic wychowujący dzieci.

Zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw. Rodzice obowiązani są sprawować z należytą starannością zarząd majątkiem dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską.
Dalsze przepisy stanowią, że rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko. Za czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka uznaje się w orzecznictwie między innymi zawarcie na dłuższy czas umowy dzierżawy nieruchomości, przekazanie nieruchomości w bezpłatne używanie i pobieranie pożytków, podjęcie decyzji w zakresie działu spadku, zniesienia współwłasności czy też odrzucenia spadku albo przyjęcia spadku wprost. Niewątpliwie czynności związane ze zbywaniem i nabywaniem nieruchomości należy traktować jako przekraczające czynności zwykłego zarządu majątkiem dziecka.
W zakresie nabycia nieruchomości jednak, spotkać się można w orzecznictwie sądowym z poglądem, w którym uważa się, że nabycie nieodpłatne nieruchomości na rzecz małoletniego dziecka bez żadnych obciążeń (np. hipotek), może być dokonane bez zgody sądu opiekuńczego.
Na koniec wypada wspomnieć, że sformułowanie „zwykły zarząd”, jest zwrotem niedookreślonym, którego znaczenie odczytywane jest przez sąd rozpoznający sprawę, dopiero w jej całokształcie.
Tomasz Gabrylewicz