Hołd wyryty w srebrze

Srebrne antepedium z ołtarza głównego bazyliki pw. NNMP w Chełmie trafiło do konserwacji. To pozostałość bogatego wyposażenia i wystroju chełmskiej katedry unickiej, które uległo zniszczeniu podczas pożaru świątyni w 1802 roku.

Antepedium z chełmskiej bazyliki przedstawia hołd złożony przed ikoną Matki Bożej Chełmskiej przez króla Jana Kazimierza i rycerstwo polskie po zwycięskiej bitwie pod Beresteczkiem. Trwała ona od 28 czerwca do 10 lipca 1651 r. i wojska polskie rozgromiły wówczas siły tatarsko-kozackie chana Islama III Gireja i hetmana kozackiego Bohdana Chmielnickiego.

Urzędnicy z chełmskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie informują, że antepedium jest – obok dwóch obrazów Franciszka Smuglewicza: „Ukrzyżowanie” i „Św. Onufry” – pozostałością bogatego wyposażenia i wystroju chełmskiej katedry unickiej, które uległo zniszczeniu podczas pożaru świątyni w 1802 r. Scena na antepedium przedstawia klęczącego ze świętą ikoną króla Jana Kazimierza oraz unickiego biskupa chełmskiego Jakuba Jana Suszę.

Widać tam też zwycięski orszak rycerstwa polskiego, prowadzący jeńców. Na jego czele stoi jeździec ścielący przed ikoną zdobyczną chorągiew tatarską z półksiężycem. W tle trwa pogoń za nieprzyjacielem. Na antepedium zamieszczono hierogram Marii w obłokach z promieniami. Całość uzupełnia tabliczka z inskrypcją w języku łacińskim, która w tłumaczeniu brzmi: „Zwycięstwo sławnej cudami w swoim obrazie Maryi pod Beresteczkiem, gdzie najjaśniejszy Jan Kazimierz król Polaków w obecności tego świętego obrazu, obrawszy hasło: „Najświętsza Marya Chełmska”, zwycięskim polskim orężem zniszczył sprzysiężony związek zbuntowanych Kozaków ze Scytami przeciw Państwu roku pańskiego 1651 – 10 czerwca”.

Antepedium wykonane jest ze srebrnej blachy techniką tzw. repusowania. Część środkowa składa się z ośmiu oddzielnych elementów, obramienie stanowi srebrna rama wykonana z sześciu elementów. Całość przymocowana jest do drewnianego podłoża. Antepedium ma 218,5 cm szerokości i 98 cm wysokości.

– Wszystkie metalowe elementy antepedium opatrzone są sygnaturą miasta Gdańsk oraz puncą złotnika o nazwisku Jöde – informują w chełmskiej delegaturze Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie. – Zabytek datowany jest na około połowę XVIII wieku. Inicjatorem podjęcia prac konserwatorskich jest ksiądz kanonik Andrzej Sternik, kustosz Sanktuarium Maryjnego na Górze Chełmskiej. Konserwacja finansowana jest ze środków parafii i dotacji Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. (opr. mo, fot. FB WUOZ)

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here