Pierwszy skarb spod zamku w Krupem

Na terenie zamku w Krupem (gmina Krasnystaw) od kilkunastu dni trwają badania archeologiczne. I już są ich pierwsze sensacyjne efekty.

Pracami kieruje dr Konrad Grochecki, pracownik Muzeum Regionalnego w Krasnymstawie. Realizacja przedsięwzięcia jest możliwa dzięki zaangażowaniu wielu specjalistów i pasjonatów. Ich ciężka praca przynosi pierwsze rezultaty. Podczas prac przy oczyszczaniu warstwy humusu, detektorysta Emil Sokołowski odnalazł cenny historycznie artefakt. Wstępna analiza przeprowadzona przez dra Grocheckiego wskazuje, że mamy do czynienia z fragmentem trzonka unikatowej łyżki. Nie jest to zwykły przedmiot użytkowy. Zakończenie trzonka zdobi postać ludzka o konotacjach biblijnych, co pozwala zidentyfikować znalezisko jako tzw. łyżkę apostolską. Choć materiał wymaga jeszcze ostatecznej weryfikacji, wszystko wskazuje na to, że wykonano ją ze srebra i pochodzi z XVI lub XVII wieku. Czym są łyżki apostolskie?

Były one niezwykle popularne w Europie między XV a XVII wiekiem. Ich cechą charakterystyczną były figurki apostołów umieszczane na szczycie trzonka. Tradycyjnie, te wykonane ze srebra lub złota darowano jako prestiżowy prezent z okazji chrztu. Chrzestni wręczali dziecku łyżkę z wizerunkiem patrona, co miało zapewniać mu opiekę świętego i pomyślność.

Wiele wskazuje na to, że odnaleziony w Krupem fragment to tzw. łyżka mistrzowska, przedstawiająca samego Jezusa Chrystusa. W pełnych zestawach, składających się z 12 apostołów, 13 łyżka „Mistrza” była najważniejszym i często najzdobniejszym elementem.

Choć w Krupem odnaleziono jedynie fragment trzonka, jest on na tyle charakterystyczny, że pozwala z dużą pewnością zrekonstruować wygląd całego przedmiotu. Jak informują w Muzeum Regionalnym w Krasnymstawie to właśnie takie luksusowe przedmioty, importowane z najlepszych europejskich warsztatów złotniczych, gościły na stołach właścicieli zamku w Krupem. Co ważne, fakt odnalezienie fragmentu najpewniej „Łyżki Mistrza”, sugeruje, iż być może w tutejszym skarbczyku  znajdował się niegdyś cały, kosztowny komplet.

Przypomnijmy, że w poszukiwaniach na zamku w Krupem uczestniczą: Konrad Grochecki z krasnostawskiego Muzeum, Jakub Ordutowski z Instytutu Archeologii UMCS w Lublinie), Ernest Kamiński i Karolina Bucka z EKB Archeologia), Łukasz Jabłoński – odkrywca m.in. słynnego skarbu z Czernięcina Poduchownego, Marcin Mazur – wspierający działania terenowe, członkowie Stowarzyszenia Historycznego NOVUM, Fundacji Historycznej Lubelszczyzna oraz Stowarzyszenia Historyczno-Poszukiwawczego Wolica. (kg)