Zabójczo groźna AMR

Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie włączyła się w obchody Światowego Tygodnia Wiedzy o Antybiotykach (18-24 listopada). Został on ustanowiony w 2015 roku przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), która problem antybiotykooporności (AMR) uznała za jeden z 10 najważniejszych globalnych zagrożeń, przed którymi stoi ludzkość.

Wynalezienie penicyliny i innych antybiotyków uznawane jest za największe odkrycie medyczne w historii. Przed ich wynalezieniem tysiące ludzi umierało z powodu chorób infekcyjnych wywoływanych przez bakterie, np. zapalenie płuc lub zakażenie pooperacyjne. Ale od czasu odkrycia i wprowadzenia antybiotyków coraz większa liczba bakterii, początkowo wrażliwych, wykształciła oporność, wypracowując liczne sposoby walki z antybiotykami. Ponieważ skala oporności bakterii stale wzrasta, a w ostatnich latach odkryto i wprowadzono do obrotu niewiele nowych antybiotyków, problem oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) stał się poważnym zagrożeniem dla zdrowia publicznego.

Wg WHO jest to jeden z 10 najważniejszych globalnych zagrożeń, przed którymi stoi ludzkość. Antybiotyki tracą skuteczność w tempie, którego nie przewidywano jeszcze pięć lat temu. Stąd tak ważna potrzeba szerzenia wiedzy na temat właściwego stosowania antybiotykoterapii, o czym przypomina ustanowiony w 2015 roku przez WHO Światowy Tydzień Wiedzy o Antybiotykach. Jak co roku w jego obchody i kampanię szerzenia wiedzy o właściwej antybiotykoterapii włączyła się Wojewódzka Stacja Epidemiologiczna w Lublina. Z tej okazji WSSE przygotowała specjalne materiały edukacyjne, a Wojewódzki Inspektor Sanitarny, dr n. med. Jolanta Maria Korniszuk wzięła udział w audycji Radia Lublin, poświęconej problemowi rosnącej odporności na antybiotyki.

– Jeśli będziemy nadal stosować antybiotyki w niezmienionym tempie, możemy stanąć w obliczu powrotu do epoki przedantybiotykowej, kiedy często zakażenia bakteryjne, na przykład zapalenie płuc były przyczyną śmierci. Sytuacja pogarsza się w miarę pojawiania się nowych szczepów bakterii opornych względem kilku antybiotyków równocześnie. Bakterie takie mogą w końcu stać się oporne na leczenie wszystkimi istniejącymi antybiotykami. Bez antybiotyków niemożliwe byłoby wykonywanie przeszczepów narządów, stosowanie chemioterapii w leczeniu nowotworów, prowadzenie intensywnej opieki medycznej i innych zabiegów medycznych – podkreśla Agnieszka Dados z WSSE w Lublinie.

Jaka jest najważniejsza przyczyna powstawania antybiotykooporności?

Antybiotykooporność jest naturalnym zjawiskiem, które powstaje na skutek zmian w DNA bakterii (mutacje, pozyskiwanie obcego DNA). Nadmierne i niewłaściwe stosowanie antybiotyków przyspiesza ten proces. Najczęściej nieprawidłowe stosowanie antybiotyków to skracanie czasu leczenia, obniżanie dawki, nieprzestrzeganie właściwej częstości dawkowania. Przyjmowanie leku raz na dobę zamiast, zgodnie z zaleceniami 2 do 3 razy na dobę powoduje, że stężenie leku w organizmie jest niewystarczające, bakterie przeżywają i mogą stać się oporne.

Należy zawsze ściśle przestrzegać zaleceń lekarza, co do sposobu, dawki i czasu trwania przyjmowania antybiotyków. Nie należy zachowywać niewykorzystanych antybiotyków i przyjmować ich bez wskazania lekarza. W przypadku otrzymania większej ilości dawek, niż przepisana, należy zapytać farmaceutę o sposoby postępowania z niewykorzystanym lekiem.

Kiedy przyjmować antybiotyki? Tylko i wyłącznie, gdy lekarz potwierdzi, że zastosowanie antybiotyków jest konieczne. Bardzo ważne jest, by przyjmować je w sposób odpowiedzialny. Antybiotyki nie są lekiem na zakażenia wywołane wirusami np. przeziębienia lub grypy, są skuteczne jedynie w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Rozpoznanie rodzaju zakażenia i decyzja o ewentualnej konieczności zastosowania antybiotyku może zostać podjęta jedynie przez lekarza.

Więcej informacji o rosnącej antybiotykooporności i właściwym stosowaniu antybiotykoterapii można znaleźć na www.ecdc.europa.eu

RED