W tym odcinku z cyklu „Blisko Kultury z „Nowym Tygodniem” – „Historia zapisana w pieśniach”. Zapraszamy na spotkanie z zespołem „Rakołupianki” z gminy Leśniowice.
Zespół „Rakołupianki” powstał w czerwcu 2006 roku w ramach projektu unijnego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Wsi Polskiej. Zadaniem zespołu było przypomnienie starych, regionalnych pieśni ludowych podczas pierwszych „Rakołupskich Spotkań z Kulturą i Sztuką Ludową”. Założycielką zespołu była Teresa Szwarc, ówczesna nauczycielka Szkoły Podstawowej w Rakołupach. Grupa liczyła wówczas 13 pań. Ich pierwszym strojem ludowym były czerwone spódnice z naszytymi kolorowymi wstążkami, białe fartuszki, proste, białe bluzki oraz kolorowe, kwieciste chustki na ramiona. Po pierwszym występie część pań odeszła z zespołu. Pozostałe, pod kierownictwem Bożeny Czerniej, jednocześnie pracownicy świetlicy wiejskiej, postanowiły kontynuować promowanie pieśni ludowych oraz podtrzymywanie tradycji wicia wieńców dożynkowych. W 2016 roku kierownikiem zespołu została Agnieszka Mazurek. Obecnie zespół tworzy osiem pań: Agnieszka Mazurek, Bożena Czerniej, Elżbieta Łuczkiewicz, Maria Dziedzic, Agnieszka Śliwińska, Lilianna Kowalczuk, Elżbieta Kogut i Magdalena Zalewa. W czerwcu 2026 roku minęło dokładnie 20 lat, odkąd „Rakołupianki” rozpoczęły działalność. Jesienią planowane są uroczystości jubileuszowe z występami zespołu.
W ciągu dwóch dekad „Rakołupianki” wystąpiły na scenie ponad dwieście razy i wyśpiewały około 280 piosenek. W repertuarze mają pieśni ludowe, obrzędowe i religijne, a także kolędy oraz pastorałki. „Rakołupianki” śpiewają a cappella, zdobywając serca publiczności oraz jury podczas licznych uroczystości, przeglądów i konkursów śpiewaczych. Ostatnio często i chętnie wykonują np. pieśni weselne. Zespół uświetnia swoimi występami wszystkie uroczystości w gminie Leśniowice i nie tylko. Uczestniczył w kilkudziesięciu przeglądach kapel i śpiewaków ludowych zarówno na szczeblu powiatowym i wojewódzkim, jak i ogólnopolskim.
„Rakołupianki” wielokrotnie stawały na podium prestiżowych przeglądów i konkursów śpiewaczych, w tym m.in. Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym oraz Ogólnopolskiego Festiwalu Folkloru Polskiego „Sabałowe Bajania” w Bukowinie Tatrzańskiej. W drugim z tych festiwali, w pierwszej połowie lipca br., „Rakołupianki” zwyciężyły w kategorii zespołów śpiewaczych. To pierwsze miejsce, wyśpiewane w Bukowinie Tatrzańskiej przez zespół z gminy Leśniowice, jest wspaniałym potwierdzeniem, że tradycje muzyczne Lubelszczyzny nadal mają swoje wyjątkowe miejsce na ogólnopolskiej scenie.
„Rakołupianki” wielokrotnie reprezentowały też gminę Leśniowice na rozmaitych kiermaszach bożonarodzeniowych i wielkanocnych, prezentując ozdoby ludowe, ciasta i potrawy. Za tę część działalności zespołu odpowiadają głównie Maria Dziedzic oraz Elżbieta Łuczkiewicz. Pierwsza z nich – pani Maria – oprócz umiejętności wokalnych ma też niezwykły talent rękodzielniczy i szydełkuje przepiękne serwetki, bombki choinkowe oraz inne ozdoby, nie tylko świąteczne. Z kolei pani Elżbieta Łuczkiewicz wykonuje niezwykłe pająki ludowe i stroiki oraz piecze pyszne ciasta. „Rakołupianki” występują w stroju chełmskim, na który składają się halka, spódnica w kolorze bordowym, granatowym lub czarnym, biały fartuch i bluzka haftowane „krzyżykowo”, a także kolorowy kubraczek.
„Rakołupianki” przywiązują ogromną wagę do tradycji ludowych i wkładają mnóstwo pracy oraz zaangażowania w to, aby ludowe pieśni przetrwały dla kolejnych pokoleń. W związku z tym zachęcają młode osoby, aby wstąpiły w szeregi zespołu.
– Zapraszamy do nas wszystkie chętne miłośniczki folkloru ludowego – mówi Agnieszka Mazurek, kierownik „Rakołupianek”. – Bardzo nam zależy na kultywowaniu tradycji ludowych. Chciałybyśmy, aby zespół się rozwijał, by dołączyła do nas młodzież, abyśmy mogły przekazywać jej naszą spuściznę. Występy na rozmaitych uroczystościach i przeglądach to dla nas wspaniałe, niezapomniane przeżycia. Podczas konkursów śpiewaczych chcemy wypaść jak najlepiej, dlatego do każdego z nich skrupulatnie się przygotowujemy. Zespołów jest wiele, a poprzeczka jest wysoka. Każdy występ jest inny, towarzyszą mu inne emocje. Na przeglądy staramy się wybierać pieśni sprzed wielu lat, jak najbardziej oryginalne i niepowtarzalne, które mamy w swym repertuarze. Pozyskiwałyśmy te utwory od najstarszych mieszkańców naszej gminy i okolic. Nasza koleżanka Bożena Czerniej odwiedzała te osoby i nagrywała na dyktafon pieśni, które śpiewały. W ten sposób udało się udokumentować wiele pięknych utworów, które możemy teraz wykonywać podczas naszych występów. I w ten sposób staramy się je ocalić od zapomnienia.
„Rakołupianki” prowadzą kroniki zespołu. Zapisują w nich informacje dotyczące poszczególnych występów i osiągnięć, które są także ilustrowane zdjęciami. Pierwsza kronika dokumentuje działalność „Rakołupianek” w pierwszej dekadzie istnienia zespołu. Obecnie tworzona jest druga kronika. Księgi te są także cenną pamiątką dla przyszłych pokoleń. Podobnie jak profesjonalne nagrania i teledyski do pieśni ludowych wykonywanych przez „Rakołupianki” wraz z innymi śpiewakami z gminy Leśniowice, które powstały kilka lat temu w ramach projektu realizowanego przez Samorządowy Ośrodek Kultury w Leśniowicach.
Zespół „Rakołupianki” dwa razy w tygodniu spotyka się na próbach w budynku dawnej szkoły podstawowej w Rakołupach. Osoby, które chciałyby dołączyć do zespołu, mogą skontaktować się w tej sprawie z Samorządowym Ośrodkiem Kultury w Leśniowicach, tel. 82 567 63 33.
Artykuł powstał w ramach cyklu „Blisko Kultury z „Nowym Tygodniem – Historia zapisana w pieśniach”, realizowanego w ramach programu „Blisko Kultura”, finansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
