Miasto Chełm stara się o unijne środki na gruntowny remont pałacu biskupów na Górze Chełmskiej. Jeśli wniosek zostanie zakwalifikowany do dofinansowania, obiekt oraz jego otoczenie przejdą kompleksową rewitalizację i staną się siedzibą Centrum Dialogu Kultur. Inwestycja budzi jednak pytania, bo budynek nie należy do samorządu, tylko do parafii i został użyczony miastu tylko na 10 lat.
Podczas jednej z ostatnich sesji rady miasta, w ramach aktualizacji wieloletniej prognozy finansowej, wprowadzono zadanie pod nazwą „Restauracja i rewitalizacja dziedzictwa kulturowego Miasta Chełm – Centrum Dialogu Kultur”. Jak tłumaczyli urzędnicy, w ramach projektu planowane są szeroko zakrojone prace konserwatorskie, restauratorskie i budowlane w Pałacu Biskupów Chełmskich.
Zakres robót obejmuje m.in.: wymianę pokrycia dachowego, wykonanie nowych instalacji: CO, wodno-kanalizacyjnej, elektrycznej, alarmowej, wentylacyjnej i monitoringu, izolację ścian fundamentowych i opasek odwadniających, renowację tynków zewnętrznych i wewnętrznych, remont konstrukcji stropów, podłóg i posadzek, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, montaż platformy dla osób z niepełnosprawnościami oraz zagospodarowanie tarasów ogrodowych i remont fragmentów murów.
Po zakończeniu prac w pałacu powstać ma nowoczesne Centrum Dialogu Kultur, którym będzie zarządzać Chełmski Dom Kultury.
– To ma być miejsce, w którym historia spotka się ze współczesnością, tradycja z nowymi formami edukacji i kultury, a mieszkańcy różnych pokoleń będą mogli rozwijać zainteresowania i uczyć się współpracy ponad różnicami – tłumaczyli urzędnicy.
Całkowita wartość projektu wynosi 18,8 mln zł, z czego ok. 10 mln zł miałyby stanowić środki unijne, 1,8 mln zł – budżet państwa, a ok. 7 mln zł – wkład własny miasta.
Pałac biskupów nie jest własnością miasta, lecz parafii pw. Narodzenia NMP. Chełm zawarł z parafią umowę użyczenia, która daje mu prawo przeprowadzenia remontu oraz użytkowania obiektu. Dokument podpisano 15 grudnia 2023 r., a jego obowiązywanie ustalono do 31 grudnia 2033 r., z możliwością przedłużenia w przypadku przesunięcia terminu realizacji projektu.
Zgodnie z umową miasto ma przejąć pałac protokolarnie w ciągu 10 dni od podpisania umowy o dofinansowanie, a po zakończeniu okresu użyczenia w takim samym terminie zwrócić go parafii. Przewidziano również możliwość wcześniejszego rozwiązania umowy za zgodą obu stron. Jeśli jednak to parafia wypowiedziałaby ją przed czasem, zobowiązana będzie do zwrotu kosztów poniesionych przez miasto.
Znacząca skala planowanej inwestycji oraz konstrukcja umowy budzą wątpliwości części radnych. Wskazują oni m.in., że przy nakładach, jakie samorząd zamierza ponieść, okres obowiązywania umowy powinien być dłuższy i bardziej zabezpieczać interes miasta.
Urzędnicy uspokajają. Podkreślają, że umowa użyczenia przewiduje możliwość jej wydłużenia, a finalny termin będzie zależał od harmonogramu pozyskanego dofinansowania. Wniosek o środki z programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego złożono 30 września 2025 r. Rozstrzygnięcie konkursu planowane jest na II kwartał 2026 r. W przypadku pozytywnej decyzji, realizacja inwestycji miałaby potrwać od 1 lipca 2026 r. do 31 grudnia 2028 r. w
