Kolejne cenne znalezisko na terenie gminy Dubienka. Archeolodzy z Fundacji Historycznej „Lubelszczyzna” odkryli w Uchańce grot z epoki brązu. Okaz ma trzy tysiące lat i zasili zbiory Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza.
Gmina Dubienka i wieś Uchańka jest częstym miejscem poszukiwań miłośników historii i archeologów. I nosi ślady wielu ważnych wydarzeń m.in. związanych z ważnymi bitwami pod Dubienką. Tym razem archeolodzy z Fundacji Historycznej „Lubelszczyzna” znaleźli coś wyjątkowego i znacznie starszego.
Chodzi o grot odkryty podczas poszukiwań w Uchańce. Choć zachował się tylko częściowo, już teraz wiadomo, że może mieć nawet ponad trzy tysiące lat. Wstępnie datowany jest na okres od około 1300 do 700 roku p.n.e., czyli schyłkową fazę epoki brązu.
Odnaleziony grot ma 13,5 cm długości. Średnica tulei – czyli części służącej do osadzenia na drzewcu – wynosi 36 mm na zewnątrz i około 32 mm wewnątrz. Niestety, ze względu na zły stan zachowania nie udało się określić dokładnych parametrów liścia, czyli ostrza. Zachowały się natomiast dwa otwory w tulei, które służyły do przymocowania grotu do drewnianego drzewca.
Jak wskazują specjaliści, znalezisko można łączyć z tzw. kręgiem kultur pól popielnicowych – jedną z ważniejszych formacji kulturowych późnej epoki brązu w Europie. Choć sam grot nie wyróżnia się szczególnie charakterystycznymi cechami, stanowi cenny materiał do badań nad uzbrojeniem i życiem dawnych społeczności.
Tego typu przedmioty były elementem broni drzewcowej – oszczepów lub włóczni. Służyły zarówno do walki na dystans, jak i w bezpośrednim starciu. Wiedzę o ich wykorzystaniu archeolodzy czerpią m.in. z ikonografii, zwłaszcza przedstawień na urnach twarzowych kultury pomorskiej. Widać na nich schematyczne wizerunki wojowników uzbrojonych w broń drzewcową – pieszych i konnych – co świadczy o jej dużym znaczeniu w ówczesnym uzbrojeniu.
Niewykluczone, że posiadanie takiej broni mogło być również wyznacznikiem statusu społecznego. W wielu częściach Europy, już we wczesnej epoce żelaza, wojownicy posługiwali się nawet dwoma egzemplarzami broni drzewcowej – jednym do rzutu, drugim do walki wręcz.
Sam grot to tylko fragment większej całości. Na podstawie średnicy tulei można przypuszczać, że drzewce miało około 2–3 cm grubości, a długość całej broni mogła odpowiadać wzrostowi człowieka.
Zgodnie z zapowiedzią, zabytek z Uchańki zostanie przekazany do chełmskiego muzeum, gdzie przejdzie dalsze badania i – być może – już wkrótce będzie można go zobaczyć na wystawie. (reb) na podst. Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków
