Tunel na Górce

Klasztor bazylianów na Górze Chełmskiej, elewacja wschodnia i północna, 2022 r.

Trwa remont w klasztorze Bazylianów na Górze Chełmskiej. Udrażniany jest między innymi tunel łączący go z bazyliką, odgruzowywane i porządkowane są tamtejsze piwnice oraz rekonstruowane ceglane posadzki. Plan jest taki, aby to miejsce udostępnić w przyszłości do zwiedzania. Podczas prac natrafiono na kolejne pochówki.

Prace remontowo-konserwatorskie w klasztorze Bazylianów na Górze Chełmskiej rozpoczęły się we wrześniu br. Obecnie budynek ten nie jest użytkowany – z wyjątkiem jego zachodniej części. Roboty dotyczą piwnic klasztornych w środkowej i wschodniej części budynku oraz fundamentów od strony południowej zabytku. Remont jest inicjatywą ks. kanonika Andrzeja Sternika, proboszcza Sanktuarium pw. Narodzenia NMP w Chełmie.

Zakres prac obejmuje m.in.: wykonanie izolacji pionowej fundamentów ściany południowej klasztoru, odgruzowanie i uporządkowanie piwnic, remont piwnic w części środkowej i wschodniej oraz prowadzących do nich schodów, naprawy i renowacje zabytkowych murów, a także rekonstrukcję ceglanych posadzek i udrożnienie tunelu, łączącego bazylikę z klasztorem. Remont jest możliwy dzięki dotacji z ministerstwa kultury i dziedzictwa narodowego. Pracom remontowo-konserwatorskim towarzyszą badania archeologiczne, prowadzone pod kierunkiem dr. Stanisława Gołuba.

– Podczas tych prac natrafiono na kolejne pochówki – mówi Paweł Wira, kierownik chełmskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie. – To dopiero pierwszy etap prac w tym miejscu, ale plan jest taki, aby również ono zostało w przyszłości udostępnione do zwiedzania.

Pracownicy chełmskiej delegatury WUOZ w Lublinie przytaczają historię klasztoru Bazylianów na Górze Chełmskiej. Ten murowany budynek wchodzi w skład zespołu dawnej katedry unickiej pw. Narodzenia NMP w Chełmie. Klasztor wzniesiono w latach 1640-1649 z fundacji chełmskiego biskupa unickiego Metodiusza Terleckiego. W połowie XVIII w. budynek był remontowany i częściowo przebudowany. Po kasacie unii brzeskiej w 1875 r. w klasztorze urządzono mieszkania dla duchownych prawosławnych, ich rodzin i służby.

W latach 1908-1909 budynek był ponownie remontowany. W trakcie remontu wykonano instalację centralnego ogrzewania (z piecem grzewczym w piwnicach), wspólną dla klasztoru i katedry. Po I wojnie światowej dawny klasztor zajęty został m.in. na mieszkania dla urzędników. Ze względu na zły stan techniczny, w 1938 r. rozpoczęto remont obiektu, który przerwał wybuch II wojny światowej. (opr. mo, fot. Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków)

Klasztor bazylianów, piwnica w części wschodniej budynku, w głębi widoczny przewód kominowy, do którego był podłączony piec centralnego ogrzewania z początków XX w., 2022 r.