Wielkimi krokami zbliża się setna rocznica urodzin Jana Pawła II, która przypadnie 18 maja 2020 roku. Jubileusz zainspirował naukowców z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego do zorganizowania cyklu intrygujących wykładów. Ostatni z nich, pełen anegdot, odbył się w środę 20 marca i był niekonwencjonalnie zatytułowany „Od zniszczonych butów do antropologii daru. Geneza personalizmu św. Jana Pawła II”.
Wspomniany wykład wygłosił, a w zasadzie opowiedział – wykład był przeplatany licznymi anegdotami o ks. Karolu Wojtyle – Janie Pawle II, ks. dr hab. Krzysztof Gryz, wykładowca Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Poświęcił w nim uwagę tematowi, który dla papieża Polaka był od zawsze niezwykle ważny, czyli człowiekowi, stąd w tytule fraza „Od zniszczonych butów do antropologii daru”, antropologia jest bowiem nauką o człowieku; o różnych przejawach jego egzystencji (na przestrzeni dziejów): od biologicznej, po kulturową i religijną.
Papieża interesował człowiek m.in. w zdolności i umiejętności do bezinteresownego daru siebie samego. Człowiek może w pełni się zrealizować, w pełni siebie urzeczywistnić tylko w aktach bezinteresownego daru siebie samego. Człowiek jest do tego zdolny dzięki miłości. Oczywiście najdoskonalszym i niedoścignionym wzorcem tej miłości, a także wzorcem bycia darem dla innych, jest Jezus Chrystus i jego ofiara na krzyżu.
Chrystus – Człowiek
Chrystus jako najdoskonalszy Człowiek, ale także jak każdy zwykły człowiek – ze swoją konkretną, niepowtarzalną indywidualnością, własną historią życia – znajdował się w kręgu zainteresowań św. Jana Pawła II od zawsze. Jak wyjaśnił ks. prof. K. Gryz, człowiek interesował przyszłego papieża w czasach jeszcze w pełni „świeckich”, gdy fascynował się literaturą, dramatem – wytworami ludzkiej kultury; w czasach gdy był aktorem Teatru Rapsodycznego.
Kiedy był już księdzem, duszpasterzem, poznawał konkretne ludzkie historie, szczególnie ludzi młodych, studentów. Modlitwa, przemyślenia i osobiste doświadczenia osób, z którymi się stykał, przyczyniały się do ukształtowania tego, co dzisiaj rozumiemy pod pojęciem nauczania św. Jana Pawła II.
Mija właśnie siedemdziesiąt lat, od kiedy został wikariuszem w parafii pw. św. Floriana w Krakowie. Tam właśnie – jak mówi jedna z historii przytoczonych przez krakowskiego wykładowcę o młodym Karolu Wojtyle – miały go zobaczyć studentki poszukujące duszpasterza. Według ich kryteriów był „odpowiedni” na duszpasterza akademickiego: miał m.in. niesforny kosmyk nad czołem, wskazujący na intelektualne zacięcie oraz niezwykle zniszczone buty. Jak później oceniały we wspomnieniach, te zniszczone buty wskazywały na osobowość, która dojdzie wszędzie tam, gdzie postanowi. Jak bardzo było to trafne, wskazał na wykładzie ks. K. Gryz, przedstawiając planszę z trasami wszystkich międzynarodowych pielgrzymek papieża Polaka – odbył ich 104 do 129 państw położonych na wszystkich kontynentach świata.
Tytan pracy
Papież był nie tylko niestrudzonym pielgrzymem, ale też tytanem pracy. Wciąż pisał: listy, encykliki, kazania, przemówienia. Ks. K. Gryz zapytał ks. abp. Mieczysława Mokrzyckiego, osobistego sekretarza papieża Jana Pawła II w latach 1996 – 2005, (a obecnie metropolitę lwowskiego), w jaki sposób powstawały te setki, jeśli nie tysiące tekstów. Wyglądało to tak, że Papież siadał, pochylony podpierał obiema dłońmi głowę i… dyktował.
Przy sprawdzaniu tekstu z reguły wystarczyło nanieść jedną – dwie poprawki! – przytaczał ks. Gryz opis pracy Papieża nad tekstem wg słów ks. M. Mokrzyckiego. Papieżowi wystarczyło od pół godziny do półtorej godziny dyktowania, gdy chodziło o jakieś szczególnie ważne i dłuższe spotkania.
Pogrążony w modlitwie
Modlitwa ks. Karola Wojtyły, a potem papieża Jana Pawła II też była niezwykła, bardzo głęboka i bardzo długa. Ks. K. Gryz przytoczył własną obserwację z czasu pobytu w Rzymie, gdy widział przed poranną mszą św. modlącego się Ojca Świętego. Wyglądało to tak, jakby z kimś rzeczywistym, ale niewidocznym dla innych, prowadził dialog.
Z humorem opowiedział też historię dotyczącą, anegdotycznej długości modlitwy papieża. Podczas jednej z pielgrzymek do Polski Jan Paweł II miał się modlić w kościele, ale potrzebne było oświetlenie do odczytywanych przez niego tekstów. Jeden z księży z parafii zaproponował, że potrzyma nad tekstami mała lampkę.
Nie spodziewał się jednak, że będzie to doświadczenie niemal ekstremalne, ze względu na czas modlitwy. Potem w kręgach duchownych – jak opowiadał ks. K. Gryz – żartowano, że to były okoliczności, które przyczyniły się do powstania czwartej tajemnicy różańca świętego, czyli Tajemnicy Światła.
Cykl wykładów, w ramach którego powyższy wykład został zaprezentowany nosi tytuł Konwersatorium Myśli Karola Wojtyły – Jana Pawła II „Filozof, teolog, poeta, papież”. Jego organizatorem jest Instytut Jana Pawła II KUL.
Odnotujmy, że pierwszy wykład z tego cyklu pt. „Alienacja – problem wciąż aktualny” wygłosił w styczniu br. ks. prof. Andrzej Szostek (były rektor KUL), a drugi, pt. „Natura osoby ludzkiej jako projekt antropologii Jana Pawła II” wygłosił w lutym br. ks. prof. Ireneusz Mroczkowski (UKSW).
Monika Skarżyńska
