19. Nadbużańska Brygada Obrony Terytorialnej w Chełmie otrzyma własny sztandar, który symbolizuje tradycję, honor i gotowość do obrony ojczyzny. Niewykluczone, że wręczenia dokona nowy prezydent RP Karol Nawrocki, który jest zwierzchnikiem sił zbrojnych. Nadanie sztandaru to dopełnienie procesu budowania tożsamości chełmskiej jednostki.
19. Nadbużańska Brygada Obrony Terytorialnej na dobre wpisała się już w obraz Chełma i naszego regionu, a mundur terytorialsów jest rozpoznawany i pozytywnie kojarzony w środowiskach lokalnych. Żołnierze wielokrotnie pokazywali, że ich motto „Zawsze gotowi, zawsze blisko”, to nie tylko hasło na naszywkach, ale faktyczne credo, którym kierują się w codziennej służbie. Żołnierze 19. NBOT pomagają w sytuacjach kryzysowych i współpracują z lokalnymi władzami.
To już trzy lata
Przez ostatnie trzy lata na bieżąco śledziliśmy budowanie od podstaw nowej jednostki wojskowej w Chełmie. Od sztabu i jednego batalionu, które rozpoczęły funkcjonowanie przy ul. Lubelskiej w Chełmie do dzisiejszych dwóch tysięcy żołnierzy, czterech batalionów, samodzielnych kompanii i pododdziałów, które rozlokowane są w Chełmie, Woli Uhruskiej, Poturzynie i Białej Podlaskiej.
Ale tworzenie struktur brygady to nie jedyne oblicze jednostki. Jednocześnie trwa budowanie wizerunku Brygady, tożsamości i kultywowanie tradycji i historii oręża. A to element niezwykle ważny i nieodłączny dla żołnierzy. Zwieńczeniem tego procesu będzie nadanie sztandaru.
Ale najpierw był …
Nadbużańska Brygada od momentu swojego powstania, czyli od 14 czerwca 2022 roku, kiedy Minister Obrony Narodowej podjął decyzję o formowaniu jednostki, przystąpiła nie tylko do rekrutacji, szkoleń i realizacji zadań granicznych, ale także do działań wpisujących jednostkę w symbolikę i tradycję Wojska Polskiego.
– Stąd też w pierwszym roku działalności, 5 sierpnia 2023 roku, Brygada otrzymała z rąk ówczesnego dowódcy V Rodzaju Sił Zbrojnych, Chorągiew Wojska Polskiego – mówi por. Marcin Zelent, oficer prasowy 19. NBOT.
W tym samym czasie zapoczątkowany został proces ubiegania się o nadanie jednostce patrona. Został nim, na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z 6 grudnia 2023 roku, gen. bryg. Wilhelm Orlik-Rückemann. Nie bez powodu to ten polski oficer, działacz niepodległościowy i kawaler Orderu Virtuti Militarii został patronem jednostki. Orlik-Rückemann był dowódcą Korpusu Ochrony Pogranicza, do którego tradycji nawiązują nasi terytorialsi. W tej samej decyzji MON znalazł się właśnie zapis o dziedziczeniu tradycji KOP 1939 roku, I pułku Kawalerii Ochrony Pogranicza i 50. Pułku Piechoty 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej. Jednocześnie ustanowiono święto Brygady na dzień 31 sierpnia.
Wzorują się na KOP i AK
– Tradycje Brygady nawiązują bezpośrednio do Korpusu Ochrony Pogranicza i Armii Krajowej, co z jednej strony świadczy o przeznaczeniu jednostki do obrony granic, tak jak KOP w latach 1924-39, z jednoczesnym zachowaniem dziedzictwa AK, czyli największej jednostki partyzanckiej bezpośrednio związanej z naszym regionem. Ślady AK wryły się w naszą lokalną tradycję i widoczne są w wielu miejscowościach, chociażby w nazwach szkół a wielu wnuków dawnych żołnierzy AK nosi dzisiaj mundur naszej Brygady – mówi por. Zelent.
Kolejnym etapem budowania tradycji było ustanowienie odznaki pamiątkowej Brygady. Tę również zatwierdził Minister Obrony Narodowej, decyzją z 27 sierpnia 2024 roku.
A 31 sierpnia, 2024 roku, uwzględniając tradycje kawaleryjskie, które dziedziczy Brygada jej dowódca płk Robert Kasperczuk, otrzymał historyczny proporzec I Pułku KOP, podczas uroczystości pod Pomnikiem Chwały Kawalerii i Artylerii Konnej w Woli Śniatyckiej. Inicjatorem przekazania proporca było stowarzyszenie Bitwa pod Komarowem.
Czekają na sztandar
Te wszystkie działania poprzedziły kolejny etap budowania tożsamości jednostki, czyli proces ubiegania się o nadanie Brygadzie własnego sztandaru. Dla żołnierzy to wyjątkowy symbol nie tylko tradycji i honoru, ale także gotowości do obrony ojczyzny. Bo to na sztandar żołnierze składają przysięgę. Nadanie sztandaru zakończy proces budowana tożsamości jednostki, jako związku taktycznego Wojska Polskiego.
Na wniosek Ministra Obrony Narodowej, prezydent RP Andrzej Duda podpisał decyzję o nadaniu jednostce sztandaru. A jego uroczyste wręczenie odbędzie się w dniu święta Brygady tj. 31 sierpnia. I nie jest wykluczone, że sztandar wręczy nowy prezydent RP, Karol Nawrocki. Są trzy możliwe lokalizacje dla tego podniosłego wydarzenia – Chełm z racji lokalizacji jednostki, Pomnik Chwały w Woli Śniatyckiej, z powodu związków Brygady z tradycją kawaleryjską a także Wytyczno, które jest symbolem ostatniej bitwy stoczonej przez zgrupowanie KOP we wrześniu 1939 roku. Decyzje zapadną na dniach.
To nie koniec
Nadanie sztandaru zamknie roces budowania tożsamości jednostki, ale nie kończy pracy żołnierzy nad budowaniem wizerunku i kultywowaniem historii i pamięci. W przyszłości poszczególne bataliony otrzymają swoich patronów i proporce, a w jednostce powstaje także Izba Pamięci. 19. NBOT od początku swojego utworzenia podejmuje też szereg przedsięwzięć, które mają na celu dbanie m.in. o miejsca pochówku żołnierzy, miejsca bitew. Ważnym elementem jest projekt „Tradycja łączy”, czyli współpraca Brygady ze szkołami podstawowymi i średnimi w Stałym Rejonie Odpowiedzialności, które noszą imiona jednostek i bohaterów Wojska Polskiego, związanych z dziedziczonymi przez Brygadę tradycjami. Jest jeszcze wiele zagadnień, które czekają na należyte uhonorowanie… (bf)
