Podczas sesji rady miejskiej we Włodawie (2 kwietnia) dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej, Dorota Redde-Sawczuk, przekonywała, że pracownicy są „bardzo zadowoleni” z wprowadzenia czterodniowego tygodnia pracy przy zachowaniu dotychczasowych wynagrodzeń. Brzmi to jak modelowy przykład nowoczesnego zarządzania – krócej, a równie efektywnie. Problem w tym, że za tym optymistycznym przekazem kryje się szereg pytań, na które na razie nie ma jasnych odpowiedzi.
MBP zdecydowało się na najbardziej radykalny wariant pilotażu – czterodniowy tydzień pracy. Projekt realizowany jest od stycznia bieżącego roku i potrwa do lutego 2027 r. Dodatkowo instytucja otrzymała 380 tys. zł dofinansowania na nowoczesny sprzęt. Na pierwszy rzut oka: same korzyści. Pracownicy pracują mniej, zarabiają tyle samo, a placówka zostaje doposażona. Tyle że to obraz jednostronny.
Po pierwsze – „zadowolenie pracowników” nie może być jedynym kryterium oceny takiego projektu. Naturalne jest, że krótszy czas pracy przy niezmienionym wynagrodzeniu budzi entuzjazm. Kluczowe pytanie brzmi jednak: jak zmiana wpływa na dostępność usług dla mieszkańców? Czy biblioteka jest otwarta krócej? Czy czytelnicy odczuwają utrudnienia? Tego podczas sesji nie usłyszeliśmy.
Po drugie – kwestia efektywności. Rządowy pilotaż, który formalnie ruszył w 2026 r., zakłada stopniowe skracanie czasu pracy (o 10%, a następnie o 20%) i dokładne raportowanie wyników. Celem jest sprawdzenie, czy krótszy czas pracy nie odbije się negatywnie na funkcjonowaniu instytucji. Tymczasem w przypadku MBP mamy już do czynienia z pełnym wdrożeniem jednego z wariantów, zanim pojawiły się szerokie, porównywalne dane. Innymi słowy – zamiast ostrożnego testu mamy eksperyment na żywym organizmie.
Po trzecie – finansowanie. 380 tys. zł na sprzęt to znacząca kwota, szczególnie w kontekście ograniczonych budżetów samorządów. Warto zapytać, czy środki te zostały przeznaczone na realne potrzeby czy raczej jako zachęta do udziału w projekcie. A jeśli pilotaż okaże się nieefektywny – czy inwestycja się zwróci?
Niepokojący jest także brak szerszej perspektywy. Program rządowy obejmuje 90 podmiotów i około 5 tysięcy pracowników, a jego sens polega właśnie na porównywaniu różnych modeli i wyciąganiu wniosków. Tymczasem lokalna narracja zdaje się sprowadzać temat do prostego hasła: „pracownicy są zadowoleni, więc wszystko działa”. To zdecydowanie za mało.
Co więcej, w trakcie sesji nie padło jedno z najbardziej oczywistych i niewygodnych pytań: jeśli instytucja jest w stanie funkcjonować przy skróconym czasie pracy bez spadku jakości usług, to czy nie oznacza to, że część etatów jest zbędna? Innymi słowy – czy po zakończeniu projektu ktoś rozważy redukcję zatrudnienia nawet o 1/5? Żaden z radnych nie podjął tego wątku. Brak takiej refleksji może świadczyć o tym, że dyskusja została spłycona do poziomu PR-owego sukcesu, zamiast dotyczyć realnych konsekwencji organizacyjnych i finansowych.
Warto też zauważyć rosnące napięcie społeczne wokół tej decyzji. Pracownicy innych urzędów i instytucji we Włodawie coraz głośniej mówią o nierównym traktowaniu – oni również chcieliby mieć szansę na udział w podobnym programie i korzystać z krótszego tygodnia pracy przy zachowaniu wynagrodzeń. Brak jasnych kryteriów, dlaczego to właśnie MBP zostało objęte takim rozwiązaniem, może rodzić poczucie niesprawiedliwości i pogłębiać frustrację wśród innych grup zawodowych w sektorze publicznym.
Nie chodzi o to, by z góry negować ideę krótszego tygodnia pracy. W wielu krajach takie rozwiązania przynoszą pozytywne efekty. Jednak ich wdrażanie wymaga rzetelnej analizy, transparentności i uwzględnienia interesu wszystkich stron – nie tylko pracowników, ale także mieszkańców korzystających z usług publicznych.
Na dziś czterodniowy tydzień pracy w MBP wygląda bardziej jak dobrze opakowany projekt wizerunkowy niż solidnie udokumentowany sukces. (pk)
