Powiat inwestuje, ma sporą nadwyżkę budżetową i skutecznie sięga po środki zewnętrzne. Z drugiej strony coraz bardziej doskwierają mu dwa problemy – spadająca liczba mieszkańców i wysokie bezrobocie. Co można wyczytać z raportu o stanie powiatu za miniony rok oraz sprawozdania z wykonania budżetu?
Najbardziej niepokojąco wygląda demografia. W połowie 2025 roku powiat chełmski liczył 72 805 mieszkańców. Jeszcze w 2018 roku było ich 78 228. W ciągu siedmiu lat ubyło ponad 5,4 tys. osób. I nie jest to jednorazowe tąpnięcie, ale systematyczny spadek – rok po roku mieszkańców jest coraz mniej.
Drugim problemem jest rynek pracy. Na koniec 2025 roku w samym powiecie zarejestrowanych było 2698 bezrobotnych, o 196 więcej niż rok wcześniej. Stopa bezrobocia wzrosła z 12,4 do 13,4 proc. Dla porównania średnia dla województwa lubelskiego wynosiła 8,1 proc., a dla kraju 5,7 proc. Co drugi bezrobotny z powiatu był osobą długotrwale pozostającą bez pracy, a ponad 27 proc. nie miało jeszcze 30 lat.
Lepiej prezentują się finanse powiatu. W 2025 roku samorząd osiągnął ponad 180,2 mln zł dochodów, przy wydatkach na poziomie 150,7 mln zł. Rok zamknął się nadwyżką w wysokości blisko 29,5 mln zł. Ponad 36 mln zł przeznaczono na wydatki majątkowe.
Spora część pieniędzy poszła na drogi i zagospodarowanie poscaleniowe. Na zwykłe przebudowy dróg powiatowych wydano ponad 7,2 mln zł i wykonano około 3,5 km tras. Powiat zarządza przy tym 94 drogami o łącznej długości ponad 756 km oraz 32 mostami.
Znacznie większa skala robót drogowych wiązała się ze scaleniami gruntów. Tylko w 2025 roku w ramach zagospodarowania poscaleniowego przebudowano ponad 44 km dróg za ponad 25 mln zł. Co istotne, całość tej kwoty pochodziła ze środków zewnętrznych.
W samych miejscowościach Busówno, Busówno-Kolonia i Pniówno w gminie Wierzbica wykonano ponad 22,5 km dróg dojazdowych. Powiat podkreśla przy tym, że jako jedyny w województwie lubelskim zdobył dodatkowe ponad 4,1 mln zł z oszczędności programu PROW, co pozwoliło wykonać kolejne ponad 11 km dróg.
Ciekawie wyglądają też dane z budownictwa. W 2025 roku wydano 539 pozwoleń na budowę, nieco mniej niż rok wcześniej, kiedy było ich 550. Mocniej spadła za to liczba zgłoszeń dotyczących domów jednorodzinnych i sieci uzbrojenia – ze 154 do 110. Jednocześnie wydano 654 dzienniki budowy, najwięcej w analizowanych trzech latach.
A ile kosztuje urząd?
Te dane pokazuje sprawozdanie z wykonania budżetu za 2025 rok. Wynika z niego, że na rozdział „Starostwa powiatowe” wydano prawie 27 mln zł. Zdecydowanie największą pozycją były wynagrodzenia pracowników wraz ze składkami – prawie 21,9 mln zł. Na materiały i wyposażenie poszło ponad 547 tys. zł, na energię ponad 306 tys. zł, a na różnego rodzaju usługi około 1,8 mln zł.
Do tego dochodzą koszty funkcjonowania Rady Powiatu. W 2025 roku wyniosły ponad 563 tys. zł, z czego ponad 524 tys. zł stanowiły diety radnych. Cały dział „Administracja publiczna”, obejmujący nie tylko starostwo, ale także m.in. radę, promocję i wspólną obsługę jednostek, kosztował powiat prawie 29 mln zł.
Raport przynosi też kilka innych ciekawostek. W 2025 roku starostwo wydało 2413 krajowych praw jazdy, zatrzymało 140 dokumentów i cofnęło uprawnienia 228 kierowcom. A 79 osób skierowano ponownie na egzamin z powodu przekroczenia limitu punktów karnych.
