Dekret papieski zatwierdzający Matkę Bożą Chełmską jako patronkę Chełma został oficjalnie odczytany podczas nadzwyczajnej sesji rady miejskiej, w trakcie której odznaczono też Sanktuarium NNMP w Chełmie za zasługi dla miasta. Uroczystość miała podkreślić historyczne znaczenie tego wydarzenia, jednak nie obyło się bez politycznych animozji, bo – według Klubu Radnych Koalicja Obywatelska – mieliśmy do czynienia z „instrumentalnym traktowaniem rady”.
Przypomnijmy, że z inicjatywą uczynienia Matki Bożej Chełmskiej oficjalną patronką Chełma wyszedł proboszcz ks. kanonik Andrzej Sternik, proboszcz i kustosz w Sanktuarium Matki Bożej Chełmskiej. Uchwała w tej sprawie stanęła na marcowej sesji Rady Miasta Chełm i wzbudziła gorącą dyskusję pomiędzy radnymi koalicji a opozycją. Stanowisko zaproponowane i odczytane przez Dorotę Rybaczuk, przewodniczącą Rady Miasta Chełm, uzasadniające przyjęcie uchwały, mówiło o tym, że „(…) Rada Miasta Chełm, kierując się troską o zachowanie oraz upowszechnianie dziedzictwa historycznego, kulturowego i duchowego miasta, a także dostrzegając jego znaczenie dla rozwoju społecznego i turystycznego regionu, wyraża pełne poparcie dla inicjatywy ustanowienia Matki Bożej Chełmskiej Patronką Miasta Chełm”. Radni opozycji przekonywali wtedy, że udział w procesie ustanawiania patronatu o charakterze religijnym nie należy do zakresu kompetencji samorządu terytorialnego ani Rady Miasta. Ostatecznie „Stanowisko Rady Miasta Chełm wyrażające poparcie dla inicjatywy ustanowienia Matki Bożej Chełmskiej Patronką Miasta Chełm” zostało przyjęte 12 głosami „za” radnych z klubów PiS i „Chełmianie”. W lipcu br. Matka Boża Chełmska oficjalnie została Patronką Miasta Chełm. Zatwierdzający to dokument nadszedł wówczas z Watykanu. Metropolita lubelski ks. abp Stanisław Budzik przekazał go ks. A. Sternikowi, proboszczowi parafii NNMP w Chełmie, a ten wręczył go prezydentowi Chełma Jakubowi Banaszkowi. Temat powrócił ostatnio przy okazji uroczystości odpustowych w Sanktuarium na Górze Chełmskiej (7-8 września).
Prezydent Banaszek zwołał na wtorkowy poranek (8 września) sesję nadzwyczajną, w programie której znalazło się odczytanie dekretu papieskiego zatwierdzającego wybór i aprobatę ustanowienia Najświętszej Maryi Panny Chełmskiej jako patronki Chełma. Drugim punktem było uhonorowanie Sanktuarium NNMP w Chełmie odznaczeniem Prezydenta Miasta Chełm. Dwa dni przed sesją Klub Radnych Koalicja Obywatelska za pośrednictwem swojego fejsbukowego profilu zarzucił przewodniczącej Rady Miasta Chełm, że jest „na skinienie” prezydenta Banaszka. W internetowym wpisie KR KO czytamy: „(…) Przewodnicząca Rady Miasta Dorota Rybaczuk, późnym piątkowym popołudniem, zwołuje nadzwyczajną sesję na wniosek Prezydenta Jakuba Banaszka na 8:00 rano we wtorek 8 września w dniu odpustu w Parafii NNMP, po to – jak wynika z porządku sesji, innych informacji nie mamy – żeby radni wysłuchali Dekretu Papieskiego (zapewne będzie odczytany podczas Uroczystej Mszy Świętej o godz.11:00) i byli „dekoracją” dla Prezydenta wręczającego swoje odznaczenie ustanowione bez wiedzy Rady Miasta, którego regulamin nie przewiduje żadnej roli dla Rady Miasta. Czy nie bardziej stosownym miejscem i czasem na uhonorowanie byłoby samo Sanktuarium NMP podczas Uroczystości? Rozróżnijmy dwie sprawy – sam zamiar uhonorowania Sanktuarium NMP przez Prezydenta Jakuba Banaszka swoim odznaczeniem – nie budzi naszych zastrzeżeń. Instrumentalne traktowanie Rady Miasta za zgodą Przewodniczącej Doroty Rybaczuk – już tak! Należy dodać, że wszyscy radni otrzymali zaproszenia na Uroczystość Odpustową Ku Czci NMP Chełmskiej – Patronki Miasta, więc każdy bez żadnego przymusu może wziąć udział i wraz z innymi uczestnikami celebrować to wyjątkowe Wydarzenie”.
Nad całą tą sytuacją radni KO na uroczystej sesji nadzwyczajnej, transmitowanej w sieci internetowej, opuścili jednak zasłonę milczenia. Dekret Watykańskiej Dykasterii ds. Dyscypliny i Kultu Bożego ustanawiający „Najświętszą Maryję Pannę Chełmską jako Patronkę przed Bogiem miasta Chełma” odczytał ks. A. Sternik.
– Tak, jak to przewidują procedury, w momencie otrzymania dokumentu ze Stolicy Apostolskiej i powrotu do samorządu praktyką jest zwołanie nadzwyczajnej sesji rady miasta – stwierdził na sesji ks. Sternik. – Taka jest praktyka we wszystkich miastach i miejscowościach. Dziękujemy panu prezydentowi i pani przewodniczącej rady za podjęcie tego pięknego gestu, by w magistracie, wśród mieszkańców miasta i związanych z władzą samorządową czy osiedlową, ten dokument odczytać, aby potem wszyscy mieszkańcy miasta mogli oficjalnie usłyszeć jego tekst. Jesteście Państwo pierwszymi, którzy oficjalnie ten tekst papieski wysłuchają.
Następnie swoje wystąpienie miał prezydent Banaszek, który wręczał na ręce ks. Sternika odznaczenie dla Sanktuarium NNMP w Chełmie za zasługi dla miasta Chełm.
– Są takie zwyczaje, niepisane, ale przyjęte, że podczas ogłaszania patronów miasta odbywa się nadzwyczajna sesja rady po to, by podkreślić wagę tego przedsięwzięcia i inicjatywy, którą Państwo radni podjęliście kilka miesięcy temu – oznajmił prezydent Banaszek. – Można mieć swoje poglądy i swoją wiarę. Kiedy mówimy o Matce Bożej Chełmskiej w sposób naturalny przychodzi nam na myśl kwestia wiary, ale chciałbym jedno sprostować, doszczegółowić. Sanktuarium jest też symbolem miasta w wymiarze świeckim i każdy, kto do naszego miasta przyjeżdża – czy osoba wierząca, czy niewierząca – swoje oczy kieruje w to miejsce i w naturalny sposób na jego, a teraz i miasta – patronkę. Te sprawy zawsze powinny mieć wymiar „ponad”. Niektóre samorządy podczas takich sesji przekazują obrazy, inne dobra materialne na wzór szacunku. My dysponujemy wąskim, ale jednak katalogiem odznaczeń, które są wyrazem szacunku. To odznaczenie jest medalem Prezydenta Miasta Chełma, wybranego z woli mieszkańców, ale także i Państwa. Chciałbym, w taki symboliczny sposób podkreślić dzisiejszą uroczystość i to, co dzisiaj oficjalnie stanie się faktem. To ważny dzień dla Sanktuarium, dla miasta Chełm – wizyta nuncjusza apostolskiego, ale przede wszystkim moment, w którym miasto po raz pierwszy – i to się więcej nie wydarzy – zyskuje swoją patronkę, tę, która była tu od wieki wieków, do której w wymiarze duchowym modlili się mieszkańcy, a w wymiarze świeckim odwiedzały różne delegacje, wierzący i niewierzący. Ale przede wszystkim jest ona symbolem miasta. Gdy szuka się informacji o Chełmie to właśnie Sanktuarium, Górka Chełmska, Matka Boska Chełmska jest jednym z wyszukiwań. W związku z powyższym chciałbym przekazać w imieniu swoim i wszystkich tych, którzy to czują, którzy się poczuwają – rozumiem, że niektórzy uważają inaczej – medal Prezydenta Miasta Chełm – jako wyraz szacunku, podziękowań i podkreślenia wyjątkowości tej chwili, która wydarzy się po raz pierwszy i ostatni. I nigdy więcej tak wyjątkowego momentu w historii miasta nie będzie.
Następnie prezydent Banaszek wręczył odznaczenie na ręce ks. Sternika, a do wspólnej fotografii ilustrującej tę chwilę dołączyli radni koalicji. fot. UM Chełm
