Wielki Jubileusz 90-lecia i VII Zjazd Absolwentów I LO we Włodawie [GALERIA]

To była sobota pełna głębokich wzruszeń, radosnych uścisków po latach i nostalgicznych powrotów do czasów szkolnej ławy. 20 czerwca 2026 r. I Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki we Włodawie świętowało jubileusz 90-lecia swojego istnienia. Połączone z tą rocznicą święto, czyli VII Zjazd Absolwentów, przyciągnęło do Włodawy setki dawnych wychowanków Gimnazjum nr 536, I LO oraz byłych i obecnych pracowników tej zasłużonej placówki. Było to spotkanie pokoleń, które na trwałe wpisało się w historię miasta.

Uroczysty krok w przeszłość: Oficjalne obchody

Świętowanie rozpoczęło się już od rana. Od godziny 9:00 budynek szkoły przy ulicy Szkolnej 1 tętnił życiem – absolwenci zgłaszali swój przyjazd i odbierali materiały informacyjne, przyglądając się zmianom, jakie zaszły w murach ich „Alma Mater”.
O godzinie 10:30 społeczność szkolna i zaproszeni goście zgromadzili się w kościele pod wezwaniem Świętego Ludwika, gdzie odprawiona została uroczysta Msza Święta. Po wspólnej modlitwie, barwny i podniosły korowód uczestników przeszedł ulicami Włodawy pod pomnik patrona szkoły. Tam odbył się tradycyjny, pełen powagi Apel Kościuszkowców. Następnie wszyscy udali się do sali kina Włodawskiego Domu Kultury, gdzie o godzinie 12:00 rozpoczęła się oficjalna część uroczystości, obfitująca w przemówienia, podziękowania i gratulacje od władz oraz zaproszonych gości.

Powrót do klas i bal do białego rana

Po uroczystościach oficjalnych uczestnicy zjazdu w uroczystym przemarszu powrócili do budynku liceum. Bardzo ważnym elementem tej części dnia było odsłonięcie pamiątkowej tablicy w budynku placówki, która odtąd będzie przypominać o tym wielkim jubileuszu.

Po wspólnym obiedzie w stołówce internatu nadszedł moment, na który wszyscy czekali najbardziej – spotkania rocznikowe w salach lekcyjnych. W godzinach od 14:00 do 17:00 szkolne korytarze wypełniły się śmiechem, a w klasach wspominano dawne psoty, egzaminy i pierwsza miłości. Dawni koledzy z braci szkolnej na nowo zasiedli w ławkach, przeglądając stare kroniki i fotografie.

Zwieńczeniem tego pełnego emocji dnia był Wielki Bal Absolwentów, który wystartował o godzinie 19:00 w lokalu Villa Nova w Szumince. Zabawa, tańce i niekończące się rozmowy trwały do białego rana, udowadniając, że więzi zawiązane w murach włodawskiego liceum są silniejsze niż upływający czas.

Z dziejów najstarszej szkoły średniej we Włodawie (1936–2026)

Początki zorganizowanego szkolnictwa średniego we Włodawie sięgają połowy lat 30. XX wieku. Choć w mieście działało wówczas kilka szkół powszechnych i zawodowych (w tym placówki polskie i żydowskie), brakowało pełnej szkoły ogólnokształcącej. Sytuacja zmieniła się 27 sierpnia 1936 r., kiedy to Kuratorium Okręgu Szkolnego Lubelskiego wydało koncesję na otwarcie Prywatnego Gimnazjum Koedukacyjnego Ogólnokształcącego Towarzystwa Szkoły Średniej we Włodawie, a jego dyrektorem mianowano Franciszka Cicheckiego. Inauguracja pierwszego roku szkolnego odbyła się 3 września 1936 r. dla 127 uczniów.

Szkoła nie miała początkowo własnego lokalu – lekcje odbywały się w budynkach szkół powszechnych nr 1 i nr 3. Dzięki determinacji Społecznego Komitetu Budowy Gimnazjum, na czele z burmistrzem Aleksandrem Berem, w grudniu 1938 r. oddano do użytku własny gmach przy ul. Szkolnej. Placówka szybko zyskała status państwowy (jako Gimnazjum nr 536 z charakterystyczną niebieską tarczą), a w maju 1939 r. powołano dwuletnie liceum ogólnokształcące.

Wojenna próba i powojenna odbudowa

Dynamiczny rozwój przerwał wybuch II wojny światowej. We wrześniu 1939 r. budynek zajęły wojska okupacyjne. Nauczyciele i uczniowie przeszli do głębokiego podziemia – tajne nauczanie na terenie powiatu objęło nawet do 1500 uczniów, a kierowali nim Wacław Derejczyk i dyrektor Cichecki. Wielu członków szkolnej społeczności, w tym harcerze z zawiązanej w 1939 r. drużyny, oddało życie za ojczyznę.

Tuż po przejściu frontu, w sierpniu 1944 r., reaktywowano szkołę, do której zapisało się 245 uczniów. Rok później nastąpiło jej upaństwowienie, a w czerwcu 1946 r. odbyła się pierwsza w historii matura, do której przystąpiło 11 abiturientów. Okres powojenny i zmiany systemowe przyniosły jednak spore trudności lokalowe – brakowało pomocy naukowych, internatu i odpowiednich sanitariatów.

Czas reform i modernizacji

Nowy impuls do działania dał w 1957 r. dyrektor Jan Wieliczko. Za jego kadencji, dzięki zaangażowaniu rodziców, w 1962 roku wzniesiono budynek internatu. Kolejna reforma z 1966 r. podzieliła dotychczasową jedenastolatkę na szkołę podstawową i czteroletnie liceum. Ze względu na trudne warunki lokalowe, w 1972 roku rozpoczęto gruntowną, trzyletnią modernizację przedwojennego gmachu.

Ważnym momentem było objęcie funkcji dyrektora przez Aleksandra Poniewozika w 1974 r. To za jego kadencji, 28 października 1977 r., szkoła otrzymała sztandar oraz imię Tadeusza Kościuszki, a placówka zaczęła odnosić duże sukcesy dydaktyczne i artystyczne. W latach 80., pod kierownictwem Hieronima Kucharuka, mocno pielęgnowano pamięć historyczną – odsłonięto obelisk ku czci poległych w czasie wojny oraz otwarto Izbę Pamięci. Pracownicy szkoły czynnie włączyli się w przemiany demokratyczne, tworząc komitet NSZZ „Solidarność”, przez co w stanie wojennym internowani zostali m.in. Józef Fert, Henryk Rudzki i Stanisław Łuczko. Mimo trudnej sytuacji w kraju, w 1986 r. udało się zorganizować I Zjazd Absolwentów na 50-lecie szkoły.

Ku nowoczesności

Przełom ustrojowy w 1989 r. otworzył przed „Kościuszką” nowe możliwości. Za kadencji dyrektorów: Stanisława Pytki, Alicji Wit oraz Waldemara Stefaniaka szkoła nawiązała współpracę międzynarodową. Tradycją stały się zjazdy absolwentów, które od 1996 roku odbywały się regularnie co 5 lat (wyjątkiem był rok 2021, kiedy plany pokrzyżowała pandemia koronawirusa).

W ostatnich latach, pod kierownictwem obecnej dyrektor, pani Arleny Krawczuk, I LO przeszło ogromną metamorfozę. Baza dydaktyczna została gruntownie unowocześniona, młodzież zyskała możliwość regularnych wyjazdów na zagraniczne kursy i wymiany, a w 2025 r. przy szkole powstało nowoczesne, wielofunkcyjne boisko.

Przez 90 lat istnienia szkoła wykształciła ponad 7 tysięcy maturzystów, którzy jako lekarze, prawnicy, naukowcy, politycy czy duchowni rozsławiają Włodawę w kraju i na świecie. I LO im. T. Kościuszki na stałe wrosło w krajobraz miasta, pozostając dumnym filarem jego przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. (pk)