W tym numerze rozpoczynamy cykl 30 artykułów „Blisko Kultury z Nowym Tygodniem – Historia zapisana w pieśniach”, realizowany w ramach projektu „Blisko Kultura”, finansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W kolejnych 30 wydaniach „Nowego Tygodnia” będziemy przedstawiać lokalne zespoły ludowe, kapele i śpiewaków z każdej z gmin powiatów: chełmskiego, krasnostawskiego i włodawskiego, którzy od lat pielęgnują muzyczne dziedzictwo naszego regionu.
To cykl o ludziach, pieśniach i pamięci. O tradycjach przekazywanych z pokolenia na pokolenie, o strojach, obrzędach, dawnych melodiach i historiach zapisanych nie w podręcznikach, lecz w głosach mieszkańców naszych małych ojczyzn. Chcemy pokazać, że kultura ludowa nie jest zamkniętym rozdziałem przeszłości, ale żywym dziedzictwem, które nadal buduje lokalną tożsamość, łączy pokolenia i przypomina, skąd jesteśmy. Będziemy zachęcać młodych ludzi do przyłączania się do zespołów ludowych, których, niestety, na kulturalnej mapie naszego regionu jest coraz mniej.
W pierwszym odcinku zapraszamy Państwa do spotkania z panią Agnieszką Bandosz z Gołębia w gminie Rejowiec Fabryczny.
Agnieszka Bandosz od kilku lat z powodzeniem reprezentuje gminę Rejowiec Fabryczny oraz powiat chełmski podczas konkursów i przeglądów twórczości ludowej. Jej śpiew, zakorzeniony w tradycji regionu chełmskiego, zdobywa uznanie zarówno publiczności, jak i jurorów najważniejszych festiwali folklorystycznych w Polsce.
Jak sama przyznaje, wszystko zaczęło się od działalności w zespole śpiewaczym „Echo” w Gołębiu. Zespół powstał w 2014 roku i do dziś aktywnie działa. Wokół niego powstało także Koło Gospodyń Wiejskich „Gołębianki”, które angażuje się w liczne inicjatywy kulturalne i społeczne.
– Gdyby nie zespół, pewnie bym nie śpiewała – mówi pani Agnieszka. – Swoje pierwsze występy zaczynałam właśnie z nim. Z czasem zaczęłam próbować swoich sił jako solistka. Kiedy pojawiły się pierwsze sukcesy, przyszła też motywacja, aby rozwijać się dalej i utrzymać ten poziom.
Śpiewaczka podkreśla, że może liczyć na ogromne wsparcie koleżanek z zespołu, które od początku zachęcały ją do solowych występów i nieustannie kibicują jej podczas konkursów. Jak dotąd jednym z największych sukcesów pani Agnieszki było zdobycie I nagrody w kategorii śpiewaków solistów podczas 59. Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym. Otrzymała tam Nagrodę Specjalną im. prof. Jerzego Bartmińskiego. W tym roku natomiast została zakwalifikowana do udziału w jubileuszowych 60. Sabałowych Bajaniach w Bukowinie Tatrzańskiej.
Artystka podkreśla, że udział w konkursach to nie tylko możliwość zaprezentowania swojego repertuaru, ale także okazja do nauki. Szczególnie cenne są dla niej konsultacje z ekspertami i jurorami, którzy pomagają doskonalić zarówno interpretację pieśni, jak i technikę śpiewu.
– To dla mnie niezwykle cenna lekcja. Z ubiegłorocznego festiwalu w Kazimierzu Dolnym wyciągnęłam wiele wniosków. Myślę, że dziś śpiewam z dużo większą świadomością – zaznacza pani Agnieszka.
Zainteresowanie muzyką ludową rosło w niej stopniowo. Warsztaty, spotkania ze znawcami folkloru oraz działalność w zespole sprawiły, że zaczęła coraz bardziej świadomie odkrywać piękno tradycyjnych pieśni. Szczególnie bliskie są jej ludowe ballady. Przed publicznością miała okazję prezentować między innymi takie pieśni, jak „Szeroki las, wąskie pole” czy „Jasio konie poił…”.
– Ballady ludowe to często długie, wielozwrotkowe, wzruszające opowieści. Mówią o nieszczęśliwej miłości. Dawne pieśni były nie tylko formą rozrywki, ale także przekazywały ważne życiowe mądrości, wartości i doświadczenia. To taka lekcja życia, przekazywana dawniej pannom czy młodym ludziom. A wszystko podane w niezwykle lirycznej formie – opowiada pani Agnieszka.
Choć, przygotowując się do konkursów, słucha wykonań innych artystów ludowych i szuka inspiracji w internecie, nie stara się ich naśladować. Każdą pieśń interpretuje na swój własny sposób, dbając przede wszystkim o warstwę emocjonalną, ale jednocześnie zachowując jej autentyczny charakter. Widać to m.in. w utworach związanych z dawnymi obrzędami pogrzebowymi, które wymagają dużej wrażliwości i umiejętności przekazania emocji.
Podczas występów Agnieszka Bandosz prezentuje się w tradycyjnym chełmskim stroju ludowym. W takich samych strojach występują również członkinie zespołu „Echo”, podkreślając przywiązanie do lokalnej tradycji i kultury regionu chełmskiego. Panie również mają na swoim koncie wiele sukcesów. Wielokrotnie reprezentowały nasz region na różnych konkursach i przeglądach. Ich występy uświetniały także liczne uroczystości.
Osoby zainteresowane pracą zespołu, organizacją występu lub dołączeniem do grona śpiewających pań proszone są o kontakt za pośrednictwem mediów społecznościowych: Zespół Śpiewaczy „Echo” oraz Koło Gospodyń Wiejskich w Gołębiu „Gołębianki” na Facebooku, lub bezpośrednio przez GOK w Pawłowie.
Katarzyna Głaz, fot. Ola Mastalerz
