Patron Głuska – syn gromu

25 lipca Kościół wspominał św. Jakuba. Jest on nazywany „Starszym” dla odróżnienia go od innego apostoła o tym samym imieniu, który jest nazywany „Młodszym”. W niedzielę, 28 lipca, wielkie święto mieli parafianie z Głuska, gdzie stoi świątynia pod wezwaniem św. Jakuba.


Przydomek „Starszy” może się wiązać z wcześniejszym powołaniem przez Chrystusa.

Jakub Starszy był synem Zebedeusza i Salome, bratem św. Jana Ewangelisty. Pochodził z Betsaidy w Galilei, gdzie jego ojciec był rybakiem. Bracia łowili z ojcem ryby, gdy przechodzący obok Jezus wezwał ich, aby za nim poszli. Święty Jakub – świadek i obrońca wiary, to pierwszy z apostołów, który poniósł śmierć męczeńską. Na rozkaz Heroda Agryppy został bez sądu ścięty w Jerozolimie około Wielkanocy 44 roku. Według jednego z podań apostoł miał jakiś czas przebywać w Hiszpanii, stąd uważany jest za apostoła i patrona tego kraju.

Santiago de Compostela

Ślady tej tradycji pochodzą z VII w. Do grobu, gdzie znajdują się relikwie świętego, odkryte dopiero w IX w. w Santiago de Compostela w Hiszpanii pielgrzymują pątnicy już od średniowiecza do dnia dzisiejszego. Zaczynając drogę do Santiago de Compostela z Lublina, trzeba przemierzyć ponad 4 tys. km. W czasach pustoszejących kościołów w zachodniej Europie na Drodze św. Jakuba robi się ostatnimi laty wręcz „tłoczno”, chociaż podczas tej drogi, w odróżnieniu od tradycyjnych pielgrzymek, człowiek jest sam ze sobą, zdany jedynie na siebie i Pana Boga. Najwięcej pątników ściąga do Santiago de Compostela 25 lipca w Dniu Świętego Jakuba. Uroczystości poprzedza całonocna zabawa, a tańce i sztuczne ognie gromadzą przed katedrą tysiące pielgrzymów.

Patron tej wymagające sporo poświęcenia drogi, Galilejczyk o porywczym i gwałtownym temperamencie, św. Jakub, posiadał wiele ludzkich słabości. Nazywany przez Jezusa, ze względu na swą porywczość, „synem gromu”, miewał chwile osłabienia wiary, ale przekonany był o potrzebie ewangelizacji. Jakub czasami nie rozumiał swojego Nauczyciela, ale zawsze gotów był pójść za Jezusem i zawierzyć. Był ze swoim bratem obecny przy wyleczeniu teściowej św. Piotra, wskrzeszeniu córki Jaira i Przemienieniu na Górze Tabor oraz na czuwaniu modlitewnym Jezusa w Ogrodzie Getsemani na dzień przed pojmaniem. W ikonografii przedstawiany jest jako starzec o silnej budowie ciała, w długiej tunice i w płaszczu lub jako pielgrzym w miękkim kapeluszu z szerokim rondem. Jego atrybutami są: bukłak, kij pielgrzyma, księga, miecz, muszla, torba, turban turecki i zwój.

Lubelska parafia przy ul. Głuskiej

Oprócz Hiszpanii jest patronem Portugalii oraz wielu parafii. Najstarsze w Polsce sanktuarium św. Jakuba znajduje się 12 km na zachód od Głogowa w Jakubowie. Pierwsze wzmianki o kościele i parafii pochodzą z 991 roku. Jedna z legend głosi, że sam apostoł, wędrując do Hiszpanii, dotarł w to miejsce i napił się wody ze źródła, które nabrało uzdrowicielskiej mocy.

Powstanie lubelskiej parafii pw. Św. Jakuba Większego Apostoła przy ul. Głuskiej 145 datuje się na lata 1395-98. Parafia i pierwszy kościół mieściły się we wsi Abramowice. Wzmianka z początku XVII wskazuje, iż w tym czasie oprócz proboszcza pracował tam także wikariusz. Funkcjonowała też szkoła parafialna. W duszpasterstwie wielką rolę odgrywały bractwa kościelne. Już w XVI w. istniało m. in. Bractwo Miłosierdzia.

Pod koniec lat 80-tych XX w. część parafii została włączona do miasta. W miejsce postawionego w 1674 roku zniszczonego, drewnianego kościoła, wybudowano w latach 1786 – 90 jednonawowy kościół murowany. Konsekrował go 22 maja 1796 roku biskup krakowski Wojciech Skarszewski. Na początku XX w. świątynię powiększono przez dobudowanie zwróconego w kierunku zachodnim prezbiterium i dwóch kaplic według projektu Jana Szyllera.

Wykonano też nową więźbę dachową. Świątynia na planie krzyża rzymskiego, zachowała ceny późnego baroku. W latach 1925-27 Czesław Miklasiński namalował secesyjną polichromię przedstawiającą sceny ze Starego Testamentu, srebrne orły oraz pnącą latorośl. Zbierane są środki na kontynuowanie jej konserwacji. Kościół posiada trzy drewniane ołtarze. W głównym, wykonanym w 1906 roku znajduje się, malowany na płótnie, obraz św. Jakuba Większego, a na zasuwie – św. Anioła Stróża. W lewym ołtarzu bocznym umieszczony jest duży, XVII-wieczny krucyfiks, a w kaplicy Matki Bożej, w niszy ołtarza z XVIII w., znajduje się figura Madonny z Dzieciątkiem z 1905 roku. Na zasuwie zaś obraz św. Józefa z Dzieciątkiem.

Na chórze muzycznym zainstalowano organy z przełomu XVIII i XIX w. W zakrystii przechowuje się zabytkowe ornaty z XVIII w. Jeden datowany jest na rok 1686. W neogotyckiej, dwukondygnacyjnej bramie – dzwonnicy z 1890 roku, znajdują się trzy, spiżowe dzwony. Kościół posiada dwie wieże w stylu barokowym. Wyższa wznosi się nad nawą główną i jest zakończona baniastą kopułą, druga – niższa, jest umieszczona nad prezbiterium kościoła. Naprzeciw świątyni znajduje się cmentarz, grzebalny. W pierwszej połowie XIX w. został on otoczony murem, a w latach 1993-96 powiększony i na nowo ogrodzony. Na terenie parafii, w Dominowie, istnieje murowana, czworoboczna kapliczka z przełomu XVIII / XIX w. z figurą św. Jana Nepomucena.

Odpustowe „Głuseckie Jakubki”

Tegoroczne uroczystości odpustowe w liczącej obecnie 4849 wiernych parafii odbyły się w ostatnią niedzielę 28 lipca. Główna msza św. odpustowa została odprawiona za parafian w intencji dziękczynno-błagalnej. Od 1997 roku proboszczem parafii pw. św. Jakuba Apostoła jest ks. Zbigniew Pietrzela. Przy parafii działa aż 17 wspólnot, m. in. rady: duszpasterska i gospodarcza, Prezydium Legionu Maryi, schole młodzieżowa i dziecięca, chór, ministranci, lektorzy, kółka różańcowe, Stowarzyszenie Apostolstwa Dobrej Śmierci, Bractwo Różańcowe, Stowarzyszenie Rodzin Katolickich, Stowarzyszenie Zespołu Tańca Ludowego „Mały Głusk” i Akademia Młodzieżowa.

Tegorocznym uroczystościom odpustowym towarzyszyły, tak jak w poprzednich latach, festyn rodzinny „XI Głuseckie Jakubki”. Miejscem wydarzenia, zrealizowanego dzięki wsparciu wydziału Kultury Miasta Lublin w 450 rocznicę unii lubelskiej, był plac za domem kultury w Głusku. Organizatorem imprezy była Fundacja „Niepodległość”, a całość imprezy wspomogła młodzież z Ochotniczego Hufca Pracy. Nie zabrakło: konkursów, inscenizacji, rozrywki, gastronomii, występów zespołów śpiewaczych i wystaw historycznych IPN. Był też biegi ulicami Głuska dzieci i dorosłych, grill i gość specjalny: Dariusz Tokarzewski dawniej zespół VOX, Lucyna Zając i Zespół Fajny BAND z Krasnegostawu. A wszystko to w godzinach 16.00 – 20.00.

Elżbieta Kasprzycka