Demografia staje się jednym z najpoważniejszych wyzwań, przed jakimi stoi powiat włodawski. W 2025 roku na jego terenie urodziło się zaledwie 150 dzieci. To nie jest jednorazowy spadek, ale kolejny etap wieloletniego procesu wyludniania się regionu.
Skala problemu najlepiej widoczna jest, gdy spojrzymy na dane z poprzednich lat. Jeszcze w 2020 roku w powiecie włodawskim urodziło się 295 dzieci. W 2024 roku było ich już tylko 196, a w 2025 roku – zaledwie 150. W ciągu pięciu lat liczba urodzeń zmniejszyła się więc niemal o połowę – o około 49 proc.
Jeszcze bardziej wymowny jest bilans urodzeń i zgonów. W 2024 r. przy 196 urodzeniach odnotowano aż 459 zgonów. Oznaczało to ujemny przyrost naturalny na poziomie -263 osoby. Współczynnik dynamiki demograficznej, czyli stosunek liczby urodzeń do liczby zgonów, wyniósł zaledwie 0,43.
Dane z 2025 r. pokazują, że sytuacja nadal się pogarsza. W całym powiecie urodziło się tylko 150 dzieci, a szczegółowe dane z poszczególnych gmin przedstawiają się następująco: Włodawa – 54 dzieci, gmina Włodawa – 36, Urszulin – 28, Hańsk – 23, Wola Uhruska – 21, Hanna – 15, Wyryki – 12, Stary Brus – 7.
To oznacza, że w niektórych gminach w całym roku urodziło się zaledwie kilkanaście dzieci. Szczególnie niepokojąca jest sytuacja w Starym Brusie, gdzie odnotowano tylko siedem urodzeń.
– Te liczby powinny być dla nas bardzo poważnym sygnałem ostrzegawczym. Jeżeli w ciągu kilku lat liczba urodzeń w naszym powiecie spadła niemal o połowę, to nie możemy traktować tego wyłącznie jako statystyki. To pytanie o przyszłość naszych szkół, rynku pracy, usług publicznych i całego regionu – mówi Mariusz Zańko, starosta włodawski.
Problem demograficzny nie jest jednak nowy. Już wcześniejsze analizy pokazywały, że powiat od lat zmaga się zarówno z ujemnym przyrostem naturalnym, jak i odpływem mieszkańców. W 2020 r., przy 295 urodzeniach, odnotowano 528 zgonów, co oznaczało przyrost naturalny na poziomie -233 osoby.
Dzisiaj sytuacja jest jeszcze trudniejsza. Mniej dzieci oznacza w przyszłości mniej osób wchodzących na rynek pracy, a jednocześnie starzenie się społeczeństwa i rosnące zapotrzebowanie na usługi społeczne i zdrowotne.
– Musimy zrobić wszystko, aby młodzi ludzie chcieli tutaj zostać, pracować i zakładać rodziny. Do tego potrzebne są miejsca pracy, dobre drogi, dostęp do usług publicznych, mieszkania i poczucie bezpieczeństwa. I robimy w tym zakresie bardzo wiele, ale problem tej skali wymaga również zdecydowanej polityki państwa – podkreśla starosta.
Władze powiatu wskazują na potrzebę zmian w systemie naliczania wskaźnika dochodowości. Jednym z proponowanych rozwiązań jest większe uwzględnienie liczby osób w wieku produkcyjnym, a także takich czynników jak poziom bezrobocia, trendy demograficzne czy przygraniczne położenie.
Samorząd postuluje również stworzenie dedykowanego programu rządowego dla obszarów przygranicznych, który mógłby obejmować m.in. instrumenty podatkowe czy energetyczne oraz dodatkowe zachęty dla przedsiębiorców i mieszkańców.
Demografia nie jest problemem, który można rozwiązać jedną decyzją. Wymaga długofalowej polityki państwa, inwestycji i tworzenia warunków, które sprawią, że młodzi ludzie będą chcieli swoją przyszłość wiązać z regionem. Powiat włodawski chce o te warunki zabiegać.
– Nie chcemy, aby nasz powiat był postrzegany jako region skazany na wyludnienie. Mamy ogromny potencjał – przyrodniczy, turystyczny, gospodarczy i przede wszystkim ludzki. Potrzebujemy jednak realnego wsparcia i rozwiązań dostosowanych do specyfiki naszego powiatu. O te rozwiązania będziemy konsekwentnie zabiegać – mówi M. Zańko.
150 urodzeń w 2025 roku to nie tylko liczba. To 150 nowych mieszkańców, ale również bardzo wyraźny sygnał, że bez zdecydowanych działań problem demograficzny będzie z każdym rokiem coraz poważniejszy.
